English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Strateji etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Strateji etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

8 Mart 2016 Salı

Rekabet Deneyi

Sosyal psikolojisinin kurucularından Muzaffer Şerif (Detaylı bilgi için: https://tr.wikipedia.org/wiki/Muzafer_Sherif) kariyerine yön veren meşhur deneyini Oklahoma’daki Robbers Cave Milli Parkı’nın tam ortasındaki kuş uçmaz kervan geçmez bir yaz kampında gerçekleşmiştir. Genel olarak deney, bir toplumdaki dışlama ve ayrımcılık gibi problemler konusunda son derece yapıcı çözüm sunmaktadır.
24 genç öğrencinin, yaz kampında birkaç ay vakit geçirmesi planlanmış, hepsinin geçmişleri ve ilgi sahalarının benzer olmasına dikkat edilmiştir. Öğrencilerin ders notları da hemen hemen aynı seviyededir. Öğrenciler kampa iki otobüsle ve 12’şer kişilik gruplar halinde getirilmiş, her iki gruba da diğer grubun varlığından bahsedilmemiştir. İki grubun üyeleri de kendi içlerinde bir hiyerarşi oluşturmuş ve astlar ve üstler belirlenmiştir. Astlar üstlere şartsız itaat ederken, üstler de astlara emir vermekten, hatta zaman zaman sert davranmaktan çekinmemiştir. “Ortalama uyumlanma” adı verilen bu ilk aşamanın sonunda artık herkes karşı gruptakilerle tanışmaya hazırdır. Sonrasında “Çatışmanın doğuşu” adını taşıyan ikinci aşama başlayacaktır. Yani öğrenciler izci kamplarında olduğu gibi, çeşitli spor ve eğlence dallarında yarışacaklardır.
Şaşırtıcı olan ise, istisnasız bütün öğrencilerin öteki grubun mensuplarına karşı düşmanca davranmaya başlamasıydı. Nitekim yarışmalar sırasında da durum giderek kötüleşecektir. O kadar ileri gittiler ve tehlike sinyalleri vermeye başladılar ki, ikinci aşama iptal edildi ve son aşamaya geçilmek zorunda kalındı.
Eğer Ortak Bir Hedef Varsa Rekabet Ortadan Kalkar
Bu aşama, Muzaffer Shrifin planlarına göre sakinleşme ve barışın sağlanması aşaması olacaktı. Zira 24 kişilik insan topluluğunu sadece iki gruba ayırmak bile aralarında düşmanlığa yol açtıysa, bunu düzeltmenin ve insanları aynı noktada buluşturmanın da bir yolu olmalıydı. Sherif bu maksatla iki grubun çıkarlarını da ilgilendiren ortak hedefler belirledi. Rekabet ortamı oluşturulmadan, öğrencilerin durumuna göre birtakım görevler veriliyordu. Bir grup için başarı olan şey, diğer grup için başarısızlık halini almadığı sürece huzur nihayet sağlanacaktı. Sherif ve yanında görev yapanlar kampın yegâne su kaynağını kullanılmaz hale getirdiler. Bu, iki tarafın da problemiydi. Öğrenciler bu problemi kafa kafaya vererek bir süre sonra çözmeyi başaracaklardı. Hatta işler o derece yoluna girecekti ki, dönüş yolunda aynı otobüse binmekte bile ısrar edeceklerdi.
Toplum psikolojisinin en tartışılan meselelerinden biri olan ayrımcılık ve dışlamanın bir toplumda ne kadar kolayca tetiklenebileceğini, farklı gruplar arasında düşmanlığın nasıl büyük bir hızla büyütülüp savaşa dönüştürülebileceğini ortaya koyduğu için Muzaffer Şerifin bu deneyi bilim tarihinde de çok önemli bir yere sahiptir.
Her ne kadar deneyde 11 yaşındaki çocuklar halat çekme yarışları ve yüzme havuzunda yer kapma gibi hedefler için yarışmış olsalar da, bu deney bizlere Ortadoğu’nun şu an içinde bulunduğu içler acısı hali hatırlatmaktan da geri durmuyor. Maalesef bugün Ortadoğu’da yüz binlerce insan, organize edilen gruplar arasındaki rekabetten dolayı evinden ve canından olmaktadır.
Bütün bu yaşananlara uzaktan bakıldığında bizlere I Muzaffer Sherif ve arkadaşlarının Robbers Cave Milli Parkı’nda yapmış oldukları deneyi hatırlatmaktadır. Tek farkı, yer Oklahama değil, bütün Ortadoğu’dur. | Bu sefer de Muzaffer Şerif ve arkadaşlarının yerini uzaktan kumandayla yönetilen gruplar almıştır. Deneyin sonuçları gayet açıktır:
“Küçük bir grubun vermiş olduğu sosyolojik tepki, büyük kitlelerde de aynı sonucu vermektedir.”
Dikkat Çeken Sonuç
  1. İstisnasız bütün öğrencilerin öteki grubun mensuplarına karsı düşmanca davranmaya başlamasıydı. Nitekim yarışmalar sırasında da durum giderek kötüleşecektir. O kadar ileri gittiler ve tehlike sinyalleri vermeye başladılar ki, ikinci aşama iptal edildi ve son aşamaya geçilmek zorunda kalındı.
  2. Bir grubun ferdi olduğumuzu düşündüğümüzde, hareketlerimizi o gruba göre ayarlar, grubumuzun diğer üyelerini, grup dışından olanlara karşı müdafaa ederiz. Bir insan bir çok farklı gruba dahildir; bazıları kendi tercihlerimiz iken diğerleri ise az önce bahsettiğim gibi içinde doğduğumuz gruplardır.
(Not: Bugün televizyonlarımızda sık sık izlenen Survivor programının ana fikrini ortaya atan düşünür de Muzaffer Sherif'tir. Rekabet stratejileri ve sosyal psikoloji hakkında yapmış olduğu araştırmalar günümüzde bir çok buluşa ışık tutmuştur. Hakkında daha detaylı bilgi almak için: https://tr.wikipedia.org/wiki/Muzafer_Sherif)

25 Şubat 2015 Çarşamba

Pazarlama Kariyeri Yapmak

Bu dönem sınıfımıza yeni gelen arkadaşlarımızı tebrik ediyor, derslerinde başarılar diliyorum. Umuyorumki bölümde aradıklarını ve hedefledikleri bilgileri bulabilir, gelecekleri ile ilgili daha spesifik kararlar almaları adına kendilerini geliştirebilirler. Stratejik Marka Yönetimi Bölümü'nün ilk dönemi oldukça yoğun geçti. Ödevleri hazırlamak, sınavlara hazırlanmak, ders içeriklerini aktif olarak takip etmek oldukça yoğun bir konsantrasyon gerektiriyor. Eğer benim gibi sizler de çalışmıyor ve sadece derslere odaklanıyorsanız bir derece daha kolaydır. Ancak bir de yoğun ve aktif bir iş hayatı içerisinde iseniz dersler bir noktadan sonra sizi zorlamaya başlayabilir. Eğer derslerden sonra da konuları tekrar edeyim, ödevlere fazladan özeneyim diyorsanız daha da zor hale gelebilir. Hepimize kolaylıklar diliyorum. Umarım yeni dönem verimli olur hepimiz için.
Markaların hayatımız içerindeki önemi gün geçtikçe artarken, Marka Yönetimi gibi bölümlerinde haliyle cazibesi artmaya başladı. Daha geçen gün Sayın Müge Arslan hocamız derste 'Pazarlama nedir?' diye sorduğu anda, şunu fark ettim ki, herkes pazarlamayı kendisi için farklı yorumluyor. Bazı insanlara göre pazarlama satış ile aynı anlamda anılırken bazılarına göre bambaşka anlatılıyor. Tamamen kişisel algımız ile alakalı. Oysa ki pazarlama, satışı da kapsayan ancak satıştan önce var olan, üretim, arge gibi bölümleri de içine katarak, satıştan sonra da verimlilik, satış sonrası inovasyon yönetimi, servisler, kalite algısı, marka imajı, sadakat gibi çok önemli kavramları da bir karışım biçiminde sürdürülen ve hiç ama hiç bitmeyen bir süreçtir. Hiç bitmeyen bir süreç olması konusunda ciddiyim. Çünkü bizler imaj satarız, kalite, sadakat ve bunun gibi kavramları da. Dediğim gibi; Kimileri pazarlama derken iletişimi kastediyor, kimileri aklına hemen 4P(Product, Price, Promotion, Place)'yi getiriyor. Kimisi pazarlamanın stratejik olması gerektiğini anlatıyor. Kimisinin kafası da hayli karışık... 
Daha önceki yazılarımda sizlere operasyonel pazarlama ve stratejik pazarlama kavramlarından bahsetmiştim. Bu alanlar pazarlamanın temellerini oluşturur. Pazarlama bu iki alan üzerine kurulmuştur.
Operasyonel pazarlama, ürün tüm aşamalardan geçip son haliyle satışa hazır olduktan sonra devreye giren bir fonsiyondur. Birincil olarak pazarlama karmasını(4P) hayata geçirmeyi hedefler. Bu esnada 4P kararlarını uygular ve satışa destek olarak ilerler. Saha çalışmalarının tümünü kapsar. Operasyonel pazarlama, yapılan reklam kampanyalarının tüm iletişim kanallarına aktarılmasını ve hedeflenen mecralarda görünür olma görevlerini de üstlenir. 
Operasyonel pazarlamanın işlevi satış ve tanıtımdır. Bu noktalarda, ürünlerin hangi fiyatlarda satılacağına, hangi satış ağlarında dağıtılacağına dair bir fonksiyon yürütmez. Operasyonel pazarlamanın birincil görevi daha önce de dediğimiz gibi pazarlama karmasını(4P) kendisine verilen sınırlamalar içerisinde yürütür. Bu yürütüm esnasında daha önceden planlanan ve kararlaştırılmış sınırlar çevçevesinde hareket ederek, yapılan değişiklikler (fiyat, ambalaj vs) konusunda karar verici merci olamaz. Aslına bakılırsa operasyonel pazarlama, temel olarak 'stratejik pazarlama'nın kararları çevçevesinde hareket etmekle mükelleftir. Bu kararların dışına çıkmaz. 
Stratejik pazarlamada ise, ürünler yerine düşünce ve fikirler vardır. Müşteriler yerine insanlar vardır. Reklamlar yerine ise iletişim yer alır. Büyük bir anlam dünyası mevcuttur. Bu anlam dünyasında herkese 'müşteri' yerine birer paydaş gözüyle bakılır. Bu dünyada değerler, gelecek, sadakat gibi kavramlar konuşur. Stratejik pazarlamada CEO baştadır. İş modelinin belirlenmesi gerçekleştirilir, 4P kararları alınır. Bütün bu esnada şirketin diğer paydaşları ile arasında iletişim fonksiyonları üzerinde durularak, iletişim kanalları tasarlanır. Bu iletişim ve etkileşimin spesifik tanımlamaları gerçekleştirilerek, belli başlı kararlar alınması doğrultusunda stratejik kararlar verilir. Bütün bu tanımlardan da anlaşılabileceği gibi stratejik pazarlama aslına bakarsanız pazarlama fonksiyonundan çok daha ötede bir anlam bütünlüğüdür. Stratejik pazarlama tabiri caizse şirketin kalbidir.
Stratejik pazarlama bugünde Nevin Karabıyık hocamızın bahsettiği gibi, ihtiyaçlar ve istekler üzerinde durur. İnsanalrın tatmin edilmemiş istek ve ihtiyaçlarına çözümler üretmeye çalışır. Var olan pazara odaklanmak yerine, tatmin edilmemiş, henüz keşfedilmemiş, niş pazarlara yönelerek insanların henüz kendilerinin dahi farkında olmadıkları ihtiyaçlarına çözümler üretmeyi hedeflerler. Bu esnada sürdürülebilirlilik önemli olduğundan kurumsal sosyal pazarlama anlayışı üzerinde de durularak, geleceği düşünür, inovasyona yatırım yaparlar. Var olan pazarlara hitap etmenin peşinde değillerdir. Yeniyi, daha iyiyi ve daha verimli olmayı hedeflerler.
Buradan konuya girmişken kısaca niş pazar derken ne demek istedim sorusuna da açıklık getirmek istiyorum. Niş pazar en genel tabiri ile; tatmin edilmemiş pazardır. Daha küçük pazarlardır. Ancak bu insanlar henüz bu ihtiyaçlarının kendileri dahi farkında olmadıkları için daha fazla para ödemeye gönüllü olabilirler. Örnek olarak, sağırların kullanabileceği bir otomobil yapmak, ya da solaklar için bir motorsiklet yapmak gibi.. Eğer bu ihtiyacı saptar ve bu ihtiyaçlara seslenen ürünler üretebilirseniz, rakibiniz ve ikameniz olmadığı için daha çok kazanırsınız. Bir sürede olsa pazarın hakimi olabilirsiniz. Neden mi bir süre? Çünkü pazarlama dünyasında yaptığınız bir çok şey taklit edilir. Sonuç olarak hepimiz birer pazarlamacı olarak insan ihtiyaçlarına odaklanıyor ve bu ihtiyaçların giderilmesi için çalışıyoruz. Taklit edilmeniz durumunda neler olacagını bilerek rakiplerinizden önce düşünmelisiniz. Şuanki Apple, Samsung rekabetini düşünün. Birbirleriyle o kadar büyük bir uyum içerindeler ki, gayet adil dövüşüyorlar. Biri ürün çıkarıyor, akabinde de diğeri ürününü piyasaya sunuyor. Kendinize ait bir sadatli müşteri kitlesi yaratabilmek adına sabırlı olmalısınız. Öyle ki artık insanlar bu markaları kendileri ile bağdaştırıp, kendilerine bir karakter yaratıyorlar. Her markanın hayali budur. Öyle değil mi? 
Müşterilerinizi elde tutmanın en iyi yolu, onlara daha az karşılığında daha çoğu nasıl vereceğinizi sürekli olarak araştırmaktır. der Jack Welch. Inovasyonu devam ettirmelisiniz. Araştırma konusunda istekli olmalısınız ve enönemliside durmamalısınız. Pazarlama dünyası duraksamaları ve beklemeleri kabul etmez. Rekabetin bu derece yoğun yaşandığı bir sektörde olmak bütün bunların bilincinde olmayı gerektirir. Örneğin; Apple'ın reklamalrında agresif bir yapı göremezsiniz. Müşteriler Apple'a yoğun reklamlarından dolayı ilgi duyup gelmezler. Apple günümüzün en başarılı markası sayılmaktadır. Bunun sebebi sizce de stratejik pazarlamayı çok ama çok iyi gerçekleştirmesi olabilir mi?
Pekala belkide Apple kadar bütük cirolar yönetmiyorsunuz. O kadar inovasyon yapacak bir bütçeniz de yok. Siz de sadakat yaratmak ve ilgi çekmek istiyorsunuz. Bunun için size önerim Gerilla Pazarlama olacak. Gerilla pazarlama ile ilgili yazımda daha detaylı anlatmıştım. Okumak için: http://stratejikmarkayonetimi.blogspot.com.tr/2014/10/gerilla-pazarlama.html Öte yandan aslında sattığımız şeyin ürün değil, güven olduğunu anlatmıştım. Bu konuyla ilgili yazım: http://stratejikmarkayonetimi.blogspot.com.tr/2014/10/urun-degil-guven-satiyoruz.html Müşterilerinizde iyi intiba bırakmak için illa ki büyük kampanyalar yapmak, ünlüleri sponsor faaliyetlerinde kullanmak ya da para saçmak zorunda değilsiniz. Bunu tatlı dilinizle, iyi eğitimli kadronuzla, pozitif enerjinizle yapın. ''Mottom: Eğer gülümseyemiyorsanız, dükkanı açmayın.'' Çünkü zarar edebilrsiniz. 


Stratejik Marka Yönetimi okuyanlar olarak bizler de bilmeliyiz ki, stratejik pazarlama insanalrın ihtiyaçlarına çözüm bulacak kavramları araştırma, geliştirme ve uygulama süreçlerini tasarlamaktır. Stratejik Marka Yönetimi de tıpkı pazarlama gibi tasarım odaklı süreçler bütünüdür. Geleceğe odaklanmayı gerektirir. Bugün ne oldu sorusu yerine yarın neler olacak? Ne yapabiliriz? Nasıl çözüm üretebiliriz? soruları üzerinde çalışırız.
Bütün bu kavramları açıklamışken, pazarlama kariyeri yapan kişiler olarak şunu da ifade etmek istiyorum: Yukarıdaki kavramlarda da belirttiğim üzere pazarlama 2'ye ayrılırken halihazırda bir çok şirket aslında kendilerine operasyonel süreçlerde destek olabilecek 'operasyonel pazarlama stratejistleri' aramaktadırlar. Ancak ben ve benim gibi bir çok kişi de stratejik pazarlama yapabileceğimiz işler arama sürecindeyiz. Aslında bakarsanız günümüzde dahi kurumsal şirketler dışındaki küçük ve orta ölçekli şirketlerde bu iki kavram da yönetici ya da yönetici kadrosu tarafından yapılır. Sizi işe alsalar dahi bu derece büyük kararlar alma sürecinde sizi fonksiyon olarak belirlemek istemeyebilirler. Bu durum ancak ve ancak günümüzde bazı kurumsal şirketlerde tam manasıyla uygulanabilmektedir. Bu tip şirketlerde dahi stratejik kararlarda görev alabilecek stratejik pazarlamacılar bulabilmek hayli zordur. Önemli olan şey aslında şu: Bu iki kavramında birbirinden ayırt edilebilmesi gerekir. ''Her ikisini de ben yapabilirim'' mantığıyla hareket etmek profesyonellikten hayli uzak bir yaklaşım olacaktır.
Biraz mantık biraz da analitik bilgi... Pazarlama kariyeri yapmak her ikisinden de biraz gerektirir. En çok: İletişim becerisi ve bilgisi. Sonrasında biraz işletme ve çalışma azmi. Pazarlama dünyası büyüktür. Elbette kendinize orada bir yer bulabilirsiniz. Neden olmasın..
Pazarlama ister stratejik ister operasyonel olsun birbirleriyle etkileşim içerisinde olmak zorundadır. Birbirinden bağımsız hareket edemez. Biri olmadan diğeri olamaz. Bu anlamda pazarlama kariyeri yapmak bir ekip ruhu taşımayı da beraberinde getirir. Farklı karakterdeki, farklı kökene sahip, farklı eğitimler almış insanalrla çalışabilirsiniz. Bu konuya farklı bakış açıları katabileceği gibi, ortaya çıkan sonucun da daha güzel hale gelmesine yardımcı olabilir. 
Eğer, insanları gözlemleyen onları ikna etmeye hevesli, satış ve pazarlamaya ilgi duyan, inovasyon konusunda araştırmacı, yenilik yaratmayı isteyen, insanların davranışlarını yorumlamaya çalışan ve yorumlamaya istekli insalalr iyi pazarlamacı olurlar. Ancak bu özellikler sizde yok ise, insan ihtiyaçlarını karşılamayı önemsemiyor, sosyoloji, psikoloji, işletme, iletişim gibi alanlara ilgi duymuyorsanız bu bölümde okumanızı önermiyorum. Çünkü önemli olan mutlu olacağınız kendinizi mutlu hissedeceğiniz ve sevdiğiniz işi yapmaktır. 

Sevdiğimiz işleri yapmamızı diliyorum:)
Eda Demirden


28 Kasım 2014 Cuma

Nike'ın çıkış hikayesi, pazarlama stratejileri, rekabet stratejisi.





                       
NIKE’IN DOĞUŞU


Nike günümüzde, her birimizin ayakkabı dolabında olan, özellikle spor yapan bir çok kişinin vazgeçilmezi haline gelmiş bir markadır. Bir çoğumuz bu markanın çıkış hikayesini hep merak ettik. Nike giymek, uzun yıllardır devam eden marka bilinirliliğinin vermiş olduğu etkiyle hep fark yarattı. Peki neydi Nike’ı bu kadar değerli ve özel yapan unsurlar? Nasıl rakiplerinden ayrılmış ve yerini son derece başarılı biçimde konumlandırmıştı? Bu soruların cevaplarını yazının ilerleyen bölümlerinde okuyabilirsiniz. Bir markanın;  Fikrinin düşünülüp, tasarlanması, kağıda dökülmesi, piyasa koşullarının incelenmesi, uygun 4P kurallarının belirlenmesi (Product, price, promotion, place) ile alakalı tüm sürece ‘Doğuş’ adını verdim.

Nike’ın doğuşunda en büyük pay, bir spor koçu olan Bill Bowerman’a aittir. Bowerman, Oregan Üniversitesi’ndeki öğrencilerinin daha başarılı olması için spor ayakkabılarının en yenilerini takip ediyordu. Koç Bowerman, antrenörü olduğu MBA öğrencisi Phil Knight’a Japon Tiger markasına kendi ürettiği tasarımları sunmak için ortaklık teklif etti. Böylece yapılan anlaşmayla 1964 yılında Tiger’ın gönderdiği 300 ayakkabıyı Knight satmaya çalışırken, Bowerman de bu ayakkabıların nasıl daha hafif ve daha iyi üretilebileceğini bulmaya çalışıyordu. İşte Nike markasının kuruluşu böyle başladı. Kendisi de bir koşucu olan Jeff Johnson, Knight ve Bowerman’ın kurmuş olduğu şirkete çalışan olarak girdi. Johnson 1971 yılında marka için Nike ismini bulan kişi oldu.

Stanford Üniversitesi'nde MBA yapan Phil Knight tarafından 1972 yılında kurulan Nike'ın Swoosh denen ünlü simgesi, Carolyn Davidson adlı bir üniversite öğrencisi tarafından 35 dolara çizilmiştir. Simgenin getirdiği olağanüstü başarı üzerine, 1983 yılında Carolyn Davidson'a, kamuoyuna açıklanmayan bir miktarda şirket hissesi verildiği açıklaması yapılmıştır. Ayrıca Swoosh simgesi, orijinal olan Siyah renginden başka birçok renkte de yaptırılmaktadır.





‘NIKE’ İSMİ NEREDEN GELİR?

Nike şirketinin kurucusu Phil Knight Zafer Tanrıçası Nike’ın ismini özellikle seçmiştir. Nike’ın markalaşmasının perde arkasında Yunan Mitolojisinin Zafer Tanrıçasının yeri oldukça değerlidir. Yunan mitolojisinde adı geçen Nike Yunanca telaffuzu ile Nee-key kelime anlamıyla zafer demektir. Roma Mitolojisinde Victoria olarak bilinmektedir.
Tanrıça Nike, Homeros’un destanlarında yer almasa da Hosiodos’a göre Pallas ve Okeanos’un kızı Styks’ten doğmuştur. Kardeşleri Kratos, Bia ve Zelus’tur.
Nike’ın kafasız ve kanatlı heykeli 1863 yılında Yunanistan’ın kuzey ege denizinde yer alan Samothrace – Semadirek Adasında bulunmuştur. Ada’da ki yerlilere göre Nike’ın doğum yerinin burası olduğuna inanılmaktadır. 1863 yılında Semadirek adasında bulunan parçaları bulunan heykelin tahminen M.Ö 220 – 190 yılları arasında beyaz paros mermerinden yapılmıştır.
Kanatlı Tanrıça Nike’ın heykeli 1884 yılından bu yana Paris Louvre Müzesinde Daru merdiveninin en tepesinde sergilenmektedir. Heykelin sağ kanadının başlangıcı ile sol kanadı arasında farklılık gözle görülebilmektedir. Sağ kanadın başlangıcındaki girinti Semadirek adasında rüzgarın etkisini gösterir niteliktedir bir özelliktir.
Dünyanın en bilinen heykellerinden olan Nike için Louvre Müzesi proje başkanı Ludovic Laugier “heykelin Helenistik bir baş yapıt olmasının yanı sıra üzerinde yapılan restorasyon çalışmaları nedeniyle 19. yy’ın tarihsel sanat örneği olduğunu” söylemiştir.
Zafer Tanrıçası Nike’ın rölyefi Türkiye - Efes Antik Kentinde görülebilir. Heykelin bir elinde defne yaprağı diğer elinde palmiye dalı tutar biçimde betimlenmiştir.





NİKE’IN PAZARLAMA YÖNETİMİ
Bir markanın başarısı değişen ekonomik, sosyo-kültürel ve teknolojik koşullarına uyumu ile anlaşılabilir. Günümüzde bu değişime ayak uyduramayan şirketler bir bir yok olmaktadır. Bunun en önemli örneklerinin artık günümüzde web sitesi kullanmayan şirketlerin sayısal anlamda azalmasıyla oluştuğunu görüyoruz. Şüphesiz yalnızca web sitesi açmak yetmiyor. Bu siteyi sürekli güncel tutmak, online alışverişe imkan vermek, tüketicinin ürüne ulaşma sürecini kısaltarak, ürün sonrası hizmetlerine devam ederek, algılanan ve beklenen kalitenin bilincinde olarak, bu ve bunun gibi unsurlarla pazarlama karmasına şekil vererek daima güncellemeliyiz.

Günümüz tüketicilerinin vakitleri yok. Bu yüzden alışveriş sürelerini kısaltma yolunda giderek, daha çok çeşide aynı anda ulaşabilmek için İnternet ve sosyal medya kullanımını tercih ediyorlar.

İnternet ve sosyal medya kullanımının artmasını fırsat olarak algılayan ve dijital pazarlamanın ne kadar önemli olduğunu anlayan markalar, pazarlama stratejilerini dijital dünyaya uyarlayarak dijital dünyanın pazarlama fırsatlarını yakalamaya çalışmaktadırlar. Bunun en iyi örneklerinden birini efsanevi marka Nike'da görüyoruz. Etkili dijital pazarlama stratejileriyle tüketiciyle iletişime geçme konusunda başarı denildiğinde akla gelen en önemli örneklerden biri: Nike! Rakiplerini gerçekleştirdiği sosyal yarışmalar ve etkinliklerle geride bırakan Nike, birçok markaya ilham verecek çalışmalara imza atıyor.

Dijital kampanyaları ile geniş kitlelere ulaşan dünyanın ve en büyük spor giyim markalarından biri olan Nike; tüketicilerinin karşısına “Harekete Geç” sloganı ile çıkarak bir kampanya başlatmıştı. Tüketiciye ulaşırken; geleneksel ve dijital yöntemleri beraberinde ve muntazam biçimde kullanan Nike, yarattığı bu kampanya ile markayı etkili sonuçlara götürme yolunda ilerliyor. Nike markasının başarılı reklamlarının, ilginç sosyal yarışmalarının, tüketici ile iletişiminin sıradışılığı ve başarısı; Nike’ın büyük rakipleri dahil birçok markanın gerçekleştirmekte zorlandığı bir strateji izliyor.

Nike geleneksel reklam yöntemlerini kullanmaktan tamamen vazgeçmeden, geleneksel yöntemler ile dijital yöntemleri bir arada kullanmaktadır. Nike bir zamanlar Televizyon ve basılı reklamlara önemli ölçüde bütçe ayırır iken, son 5 yılda bu  bütçeyi azaltmasına rağmen, toplam pazarlama bütçesini artırdı.  Peki ama bu nasıl oldu?

Bunun en önemli nedeni, Nike’ın artık dijital pazarlamaya daha fazla önem verir hale gelmesidir.  Nike yeni pazarlama stratejisi ile interaktif öğeleri kullanarak tüketicilerin en çok zaman geçirdikleri alanda, yani sosyal medya da tüketicileri ile iletişime geçiyor. İnteraktif uygulamalar ile, daha büyük bir kitleye ulaşmaya çalışarak daha çok tüketicinin yakınında olmak istiyor Çünkü harçlığının bir kısmı ile Nike ürünleri alan bir genç, Televizyon reklamlarından ziyade online reklamları izliyor.

Nike tüketicileri ile sosyal medyada iletişime geçerek bir nevi akraba ilişkisi kurmaya çalışıyor. Örneği biraz açmak gerekir ise söyle düşünün; Bir ev alacaksak öncelikle akrabalarımız ya da dostlarımız arasından emlakçı olanlara sorarız çünkü yakınlarımız bizimle iletişim halindedir ve daha güvenilirdirler. Onların önerdiği, söylediği kişiler ya da markalar bizim için diğer markalara kıyasla hep bir adım öndedirler. Biz pazarlama uzmanları, bu reklam stratejisine ‘ağızdan-ağıza reklam’ adını veriyoruz. Bu, firmaya extra bir bütçe gerektirmeden, müşterinin memnuniyetinden doğan, son derece etkili bir pazarlama yöntemidir. Üstelik bedavadır! Ancak bunu başarabilmek adına öncelikle ürünü kullanan müşterilerde iyi bir intiba bırakmak gereklidir.

Günümüzde, reklam filmleri ve sosyal sorumluluk projelerinde ‘’ben senin yanındayım’’ mesajını veren markalar her geçen yıllık kar miktarlarındaki artışları övünerek ekonomi dergilerine açıklamaktadırlar.

İşte NİKE pazarlama başarısının sırrı bu; Müşteriye varlığını hissettirmek !
Müşterinin vakit geçirdiği sosyal medyada bulunmak !

Nike tartışmasız dünyanın en büyük spor markası. En yakın rakibi Adidas’dan %30 daha büyük.
Nike şirketin CEO’su Mark Parker öncülüğünde pazarlama stratejisi çok ciddi ölçüde değiştirilerek, dijital pazarlamaya odaklandı. Bu değişimin şirkete etkisi rakamlarla şu şekilde;
·         TV reklamları ve basılı materyal harcamaları %40 azaldı.
·         2011 senesinde pazarlama bütçesi tarihi rekorunu kırarak 2.4 milyar dolara ulaştı.
·         Geleneksel reklam mecralarının dışında 800 milyon dolardan fazla para harcadı.
·         Pazarlama ve reklam kampanyaları için Wiedden + Kennedy ile diğer ajansları ayrı ayrı kullandı.
·         2010 yılında şirket içerisinde Dijital Spor bölümü açıldı.
Nike bu dönüşümünde Steve Jobs’dan bir hayli etkilenmiş. CEO Mark Parker’ın söylediği şu cümle şirketi çok net olarak tanımlıyor. ‘’Nike + ile oyunun kuralları değişti.’’
2006 yılında müşterilerden gelen mobil talepleri üzerine Nike + geliştirildi. Apple ile ortaklaşa hayata geçirilen bu proje sayesinde ayrıca müşteri davranışlarını inceleme için de fırsat oldu. Şuan nikeplus.com adresinde 160 milyondan fazla aktif koşucu hesabı bulunmakta. 2011 yılında tüm hareketlerinizi kayıt altına alabileceğiniz Nike + Fullband piyasaya sürüldü.
Geleneksel reklam mecralarını dijitalle buluşturan uygulamalar konusunda ise Nike 30 dan fazla billboardda reklam filmlerinin üstünde Twitter postlarını gösteriyor.

Bunun yanı sıra Nike yüksek dozda motive edici pazarlama iletişimiyle de dikkat çekiyor. Nike’ın temel söylemi olan “Just Do It” i çoğumuz günlük hayatımızda yeri geldiğinde aktif bir şekilde kullanıyoruz, çünkü bu söylem o anki duygumuzu artık kendi dilimizde ifade etmek istemeyecek kadar güçlü bir anlam taşıyor.

Nike’da gözlemlenebilecek en önemli değişim ise; Artık alanında uluslararası düzeyde başarılı sporcuları, ulaşılmaz ikonlar şeklinde görmüyoruz. Bu sporcuların da markayla olan ilişkilerini öne sürerek, tüketiciyi etkileme dönemi de yavaş yavaş sona eriyor. Diğer uluslararası çaptaki spor markalar agresif biçimde rekabetçi kampanyalar yaparken, Nike; son kampanyalarıyla eğlenceli ve tüketiciye daha yumuşak bir şekilde dokunan bir iletişim yapmaya başlamıştır.  Son reklam filminde pazarlama iletişimi için kullandığı spor ikonlarını günlük hayatta spor yapmaya istekli kişilerin karşısına rahat ve espirili bir şekilde çıkartarak daha önce görece daha sert bir şekilde kullandığı söylemini, daha yumuşak ve espirili bir biçimde kullanmaya devam ediyor.

Bazı Nike reklam kampanyaları:

LiveStrong
Kampanya ABD’li eski yol bisikleti yarışçısı Lance Armstrong’un gündemden düşüşünden sonra etkisini yitirmiş olsa da, Nike’ın pazarlama kampanyaları arasında tüketicilerin de dâhil edildiği bir kampanya olması açısından iyi bir örnektir.

Kampanya Tour de France güzergahındaki yola çeşitli mesajların yazılması ile gerçekleşiyor. Lance Armstrong  LiveStrong kampanyası kapsamında kullanılmak üzere yola sarı tebeşir ile kişiselleştirilmiş metin ve çevrimiçi mesajları boyaması için bir “Chalkbot” programlandı.
Kampanyanın amacı yarışta yer alan bisikletçiler için umut, destek ve azim mesajlarının duyurulmasına destek olmaktı ve Chalkbot mesajı yazdıktan sonra yolun fotoğrafı, GPS konum bilgileri ile birlikte kullanıcıya iletildi.

Kampanya ayrıca Nike’ın LiveStrong koleksiyondan elde edilen kârdan Lance Armstrong Vakfı’na hayır için fon aktarmayı hedefledi.

Fuel Your Team
Nike, bu interaktif kampanyasını  Nike+ isimli şuan yaklaşık 6 milyon üyeye sahip olan kendi sosyal medya platformunda uyguladı.

2010 yılından bu yana Nike, dijital platformu Nike+ FuelBand bağlantısını kullanarak bir dizi eğitim ürünü geliştirdi. Kullanıcılar daha sonra NikeFuel puanı toplamaya, kendilerine hedefler belirlemeye ya da diğer kullanıcılarla rekabet etmeye başladı.

Nike, bu yılın başlarında gerçekleştirdiği Fuel Your Team isimli bir kampanya düzenledi ve bu kampanya ile kullanıcıların taraf olduğu kolej basketbol takımı için NikeFuel puanları kazanarak destek olmalarını sağladı.

The Change
Nike’ın yinelenen dünya çapındaki kampanyalarından bir başkası olan The Change (Şans), gençlere Nike Akademi’de 1 yıl boyunca bulunma fırsatı verdi. Kampanya 2010 yılında ilk olarak nikefootball.com olmak üzere; Facebook,  Twitter ve Youtube üzerinden 6 ay boyunca duyuruldu.

Katılımcılar toplamda 5.5 milyon fanı olan 17.000’den fazla Facebook sayfası açtı. Ayrıca kampanya süresince 2000 kullanıcı tarafından oluşturulan videolar ve 28.000 oyuncu gönderisi ile 3.4 milyon Youtube görüntülemesi elde etti.

Kazanan oyuncular Nike Akademi’de 1 yıl boyunca Premier League ve diğer büyük kulüplerin takımlara karşı oynama şansı elde etti.

Times Square Billboard
Bu mobil kampanyada Nike, Times Meydanı’na insanların kendi dizaynı olan Nike kimliklerini sunabilmeleri için interaktif bir reklam panosu yerleştirdi. Ekrandaki ayakkabıyı özelleştirmek isteyenler ekranda yazan telefon numarasını aradıktan sonra akıllı telefonlarının tuş takımını kullanarak ayakkabıları dizayn ettiler. Ardından ortaya çıkan tasarımı satın almak ya da duvar kağıdı olarak indirmek isteyenlere mesaj ile link gönderildi.

2009’da gerçekleşen kampanya için herhangi bir uygulama ya da yazılıma gerek yoktu. Akıllı telefon sahibi olan herkes kampanyaya katılarak kendi tarzını dev ekrana yansıtabilir. Videoda da görüldüğü gibi bazı katılımcılar bu konuda oldukça heyecanlıydı.

The Chosen
Nike’ın ilk olarak 2011 yılında uyguladığı kampanya başarısının ardından daha sonraki yıllarda da tekrarlandı. Sosyal medya üzerinden geleneksel reklama yoğunlaşan Nike, televizyondan 3 gün önce sosyal medyada 90 saniyelik bir video yayınladı.

Kampanya kapsamında Nike, paten ve snowboard ya da farklı alanlarda niş spora odaklanmış kişilerden sosyal medya üzerinden video göndermeleri istendi. Gelen videolar arasından seçilenlerin oluşturduğu reklam ise muhteşem.

Videoda bulunan sporcuların bir özelliği vardı. Amaçlandığı bunu deneyenler ve video gönderenler arasında sosyal medya ağlarında bir etkileşim oluştu. “The Choosen” yani seçilmiş bir yaşam tarzına sahip olan sporcular kazananları belirledi.

Kampanya Nike’ın niş spor ürünleri hakkında sosyal medyada etkileşim oluşturmasına başarılı bir örnektir.

Nike Grid
2010 yılında bu büyük spor markası Londra’da dev bir sanal gameboard haline dönüştü: Nike Grid.

Koşucuların rekabet edebileceği ve puan kazanabileceği kontrol noktaları oluşturuldu ve şehir çapında bir koşan topluluk oluşturuldu. Topluluğun sanal hız, dayanıklılık ve güç rozetleri bile vardı.

2010 yılının Mayıs ve Ekim ayları arasında Facebook üzerinden yürütülen kampanya Nike’ın dijital ve sosyal pazarlama ile gerçek dünya spor performansını birleştirme konusundaki ilk girişimleri arasında yer alıyor.

Kampanyaya 30.177 koşucu katılırken toplamda koşulan yol uzunluğu dünyanın yarıçapı kadar oldu.

Free Running
Nike, yeni koşu ayakkabılarını tanıtmak amacıyla Nike+ sosyal medya platformunu kullanarak koşucuların 2 mil mesafeyi en hızlı koştuğu zamanı belirleyebilecekleri bir sosyal kampanya başlattı.

Yarışmaya eğlence ve duygu katmak için orijinal bir karaoke şarkısı eklendi ve koşucuların koşarken bu şarkıyı söylemesi istendi. Seçilen şarkı “I would run to you” Shazam mobil uygulaması kullanılarak koşucular tarafından indirildi ve 2 dakikalık bir kısa film ile kampanya desteklendi.

Catch The Flash
Viyana’da insanları koşmaya teşvik etmek amacıyla gerçekleştirilen kampanyada insanlardan yansıtıcı koşucu ceketi giymiş olan koşucuları yakalamaları istendi. “Catch the Flash” yani “Flaşı Yakala” isimli kampanya için 50 koşucu, ceketleriyle şehir turuna çıktı. En çok koşucunun fotoğrafını çeken kişinin 10.000 Euro kazanacağının açıklandığı kampanya gece gerçekleşmesine rağmen oldukça rağbet gördü.

Kampanya aynı zamanda online oyun yoluyla Viyana dışından katılımcıları da kapsadı. Koşucular GPS ile takip edildi. Nike+ kullanıcılarına bu hızlı sanal karakterleri yakalayabilmeleri için hız konusunda ayrıcalık verildi. Ayrıca Avusturya Ulusal Futbol Takımı da kampanyaya online olarak katıldı ve Facebook’a da fotoğraflarını gönderdi.

Online oyunda katılımcılar ortalama 24 dakika kaldı. Fakat oyun kaç kişinin katıldığına dair bir bilgi bulunmuyor.

Ronaldinho
Nike’ın gerçekleştirdiği ilk viral kampanyalardan biri. Her viralde olduğu gibi bunda da videonun güzelliği sadeliğinden kaynaklanıyor.

Videoda Ronaldinho yeni Nike ayakkabıları giyerek marifetlerini sergiliyor. İnanılması zor hareketler sergileyen Ronaldinho’nun bu videosu tabiki sahte. Yine de video Youtube’da izlenme rekorları kırdı.

Tüketicileri kendi kampanyalarına dahil eden ve sosyal medya üzerinden dijital pazarlama stratejilerini başarılı bir şekilde kullanan Nike, etkileşim odaklı kampanyaları ile markalar için ilham verici örnekler oluşturmaya devam edecek gibi görünüyor.

Converse Nike’dan Esinlendi!

2001 yılında Nike 305 milyon dolara efsane markanın sahibi oldu. İlk iş olarak da fabrikasını Amerika’dan Asya’ya taşıdı. Bu zamana kadar yaptığı pazarlama aktivitelerinden farklı olan Nike'ın pazarlama stratejileri bizimde ülkemizde de çok net bir şekilde görüldüğü üzere Converse'i çok farklı yerlere taşıyarak marka imajını değiştirdi.
Eskiden spor dallarına göre pazarda kendini konumlandıran Converse Nike'ın pazarlama stratejileri sayesinde daha geniş kitlelere hitap etmeye başladı. Gençlerin örnek aldığı popüler kültür ikonlarını kullanarak gençlerin satın alma eğilimlerini kendine çevirdi. İlk olarak kendi ülkemizden de hatırlayabileceğimiz gibi daha az ama daha bağımlı gruplara yönelerek marjinal modeller kullandı.2008 yılında Converse'in 100. yılı şerefine gençlerin marjinal, asi ve efsane tanımının karşılığı olan Kurt Cobain'in imzasını taşıyan özel koleksiyon çıkarıldı. Tabi bu stratejisinde Converse'in geçmişinin de önemli faydası dokundu.Bunlara ek olarak yeni imajının ve bütçesinin faydasıyla farklı ilklerede imza attı. Örneği olmayan bir viral pazarlama kampanyasıyla birbirine bağlı tek sayfalık siteler açtı. Her sitede resim, video veya animasyon kullanarak marka bilinirliliği arttırdı.Bazıları sıkıcı bazılarında ise Converse e ait bir mesaj olmamasına rağmen başarılı bir kampanya gerçekleştirdiğine inanıyorum.

Nike Air Max 2014-15 Sonbahar Kış Modelleri
Nike Air Max 2014 AIR Superiority


87-90-95-97 yıllarında Nike’ın Air Max modelinin farklı versiyonlarının yaratıldığını görüyoruz. Nike Air Max 2014: Özellikle koşucular için geliştirilmiş olsa da rahatlığının yanı sıra göz alıcı renkleriyle herkesçe tercih edileceğe benziyor. Bu sezon spor ayakkabılar sonbaharın soluk renklerine inat yazdan daha da renkli modelleriyle satışa sunuldu. Yeşil, turuncu, mor, mavi ve pembenin en parlak tonlarıyla yeni sezona cıvıl cıvıl giren Nike Air Max 2014′ü vazgeçilmez hale getiren özelliği waffle tabanı. Ağırlığı daha dengeli dağıtan taban desteği ve havalandırma desteği sunan file üst yüzeyle birleştiğinde vazgeçilmez bir konfor sunan bu muhteşem ayakkabıyla hayli dikkat çekecek gibi görünüyor.

Nike Air Max Lunar1
İşte yeni sezondaki favori Air Max ayakkabımız. Orijinal Nike Air Max 1′den %28 daha hafif olan bu ayakkabı, serinin en yenilikçi üyesi. Nike Lunarlon taban teknolojisinden nasibini alarak klasik tasarıma yenilikçi bir dokunuş katan Nike Air Max Lunar1, satışa çıkar çıkmaz ciddi bir ilgi gördü. Dikişsiz üst yüzeyi sayesinde çok daha rahat ve esnek olan bu ayakkabıyı yalnızca spor yaparken değil, her an giymek keyif vereceğe benziyor!

Nike Air Max 90
Görünür Air tabanın atası olan Nike Air Max 90 ayakkabılar, aynı tasarım özelliklerini koruyarak yıllara meydan okuyor. Klasiklerden vazgeçmeyenler için… Nike Air Max 90′ın stoğa giren her modeli jet hızıyla tükeniyor.
                                                                                                                                                     
Nike Air Max Thea
Air Max ailesinin en genç üyelerinden olan Nike Air Max Thea, ince tasarımı ve muhteşem renkleriyle kadınların aklını başından almaya devam ediyor. Yeni sezonda yeni renkleriyle aklınıza sızacak Air Max Thea, hafifliği kadar kolay kombinlenebilen modeliyle de favorilerimiz arasına girmeyi başarıyor. Air Max Thea renkleri arasından seçim yapmak oldukça zor.

Nike Air Max  Essential
2014-2015 Sonbahar Kış sezonunda sizi bekleyen Nike Air Max 1 Essential, serinin yıllara meydan okuyan modellerinden. Klasik görünümünden taviz vermeyen ayakkabının renk seçenekleri ise günlük yaşantınızda kolayca kullanabileceğiniz türden.
                  

Dolabından çıkan herhangi büyük bir sporcu Nike’ın sponsorlu sporcular takımında başlangıç pozisyonunu alabilir. Bloomberg’in haberine göre, 2011’de Rick Welts Golden State Warriors’ın başkanı olmadan önce, Nike Welts’ten büyük ABD takımlarının açıkça ilk eşcinsel sporcusu olmayı düşünenlere şirketin onun destekçisi olacağı mesajını iletmesini istedi.

Welts Bloomberg’e şunları söyledi, “Bunu yapan oyuncu, masaya konulacak ek olanaklara şaşıracak.” Görünen o ki Nike, önümüzdeki yıllarda da bizleri şaşırtmaya devam edecek, LGBT’lere bu desteğiyle eşcinsellerden de tam puan alacak gibi görünüyor. Kaynak:http://www.businessweek.com/articles/2013-04-12/nikes-big-gay-marketing-coup


Sevgili hocamız sayın; Prof. Dr Fatma Asuman YALÇIN'a sevgilerimle,

Etiketler

2015 2016 4 saniye 7 unsur 7p affetmek Agresif stratejiler Ağızdan ağıza pazarlama Algı Algı yönetmek Alışveriş Alışveriş Merkezleri America Amerika Amerika nasıl Amerika oldu? Anadolu Efes analiz Anı yaşamak Apple Araştırma hedefi Araştırma Problemi araştırmak Araştırmanın künyesi Araştırmanın özeti Avusturalya Ayakkabı B2b Bağımlılık Bağlılık Bait bakmak Başak Değerli Başarı başarılı olmak Başarmak Berke Civan Berliner Bilgi bombardımanı Blog blogger BP Bu Tarz Benim Business Bütçe Bütünleşik pazarlama Bütünleşik Pazarlama İletişimi büyük etkiler bırakmak Cam ambalajlar Cam şişe Cem Çınlar CEO cesaret Ciddiyet ve disiplin Coca Cola content content marketing CRM CV çalışma hayatı Çevre Çevre kirliliği Çiçek çerçevesi Çocuk çözüm Çözüm üretmek Dağıtım Yar Doç Dr Selda ENE Daha güzel bir dünya Değer değişim deney Deneyim denge dengeli olmak Depresyon depresyonla başa çıkma Dersler digital dijital Dijital kampanya Dijital pazarlama Dijital pazarlamanın 5 temel taşı diş sağlığı duygu duygusal liderler Dünya Dünyanın en büyük markaları dürtü düşünür düzen Eleştiri Eminönü Empati Erdem Erdemli olmak Esir Eş zamanlı arama motoru Facebook fark fark yaratmak farklı olmak Farklılaşma Fayda Ferrari filickr Fiyat Formüller geçim Geneleneksel iletişim araçları Georgii Frantsevich Gouse Gerilla pazarlama Girişimci Giyim Google görmek Gurmania güçlü olmak Güven Güvenilirlik güzen Halil Erdoğmuş Hayal Hayatı kolaylaştırmak haz Hedef belirlemek Hitmet üreten hizmet Hoşgörü huzur IK Instagram içerik İçerik İçerik Moderatörü içerik pazarlaması ikna iknanın psikolojisi iletişim İletişim İletişim kirliliği ilham İlham İlişkiler imaj inanç indirim indirim yapmak indirimsiz markalar inovasyon İnovatif insan internet ipana İsim İsim hatırlayamama İsmi neydi? İstek istemek iş hayatı İşaret itibar iyilik izlenim jest kampanya kar etmek Karar karar almak Kares AVM karmaşa Kendimizi ifade etmek Kendini beğenmişlik Kevin Hogan kişilik Kitle KONUM KONUM TABANLI PAZARLAMA Konumlandırma Kuramsal Çerçeve Kurumsal yönetici küçük harf Kültür Lacoste Lc Waikiki leader lider LinkedIn Liste Listelemek Makale eleştirisi Maliyet Marka marka bilinirliliği marka değeri marka imajı marka inşası marka kişiliği Marka kültürü Marka Nedir? marka sadakati marka yaratmak Marka yönetimi Markalar markalarda bog kullanımı Marlboro Marmara Üniversitesi maske Medyada yer almanın artan maliyeti Medyanın çeşitlenmesi merak merak etmek Microsoft mimik Motive edici pazarlama msel pazarlama Mutlu olmak mutlu olmanın koşulları Mutlu olmanın yolları muzaffer şerif mücadele Müşteri müşteri ilişkileri Müşteri İlişkileri Müşteri İlişkileri Yönetimi müşteri memnuniyeti müşteri sadakati müşteri şikayetleri müşteriler Nasıl başarılı olunur Nestle Nike olumlu düşünmek Onedio Onel AVM Operasyonel pazarlama Ödev Ödevler ön yargı Önem ÖNERİM Özellikler Para para kazanmak Parekendeci Pazar Pazara uyum Pazarlama Pazarlama Araştırmaları Pazarlama Karması Pazarlama Kirliliği Pazarlama noktaları Pazarlama okuyanlar Pazarlama uzmanı Pazarlamanın P'leri people physical evidance Pinterest Place Plain pack Plastik atıklar PR Prestij Price Proaktif process Product Prof Dr Ahmet Ercan GEGEZ Prof Dr Fatma Müge ARSLAN Prof Dr Mert UYDACI Promotion psikoloji Radyo Rakip Red Bull rekabet Reklam Reklam ajansı Reklam Müziği Reklam önerisi Risk robert bosch Rus Rus kültürü Rusya Rusya pazarı sadakat sadık müşteri sağlık Samsung saniye Satış Satış temsilcisi Saygı Selfie Sembol Sevgi Sınavlar Sigara Simge Simple simülasyon Sistem sorulama sosyal sosyal girişimci Sosyal Medya Sosyal Medya Esiri Sosyal medya kampanyası taslakları Sosyal paylaşım Spor Starbucks Stiletto Strateji Stratejik pazarlama şans şansa inanmak şikayet şikayet yönetimi Şişe Şişeler takit etmek taklitçilik Tarihçe Tarz Tasarım Tatlı tatmin Televizyon Televizyon Reklamları Terim Tick Tock Boom Toptancı TREND tumblr Tutundurma tutundurma karması Tüketici Twitter uslup Ücret Üniversite Ünlü olmak Ürün Ürün çeşitliliği Ürün kalitesi Ürün yönetimi üyeler Vazgeçmek Vestel WOM Word of mouth Y nesli yaşam Yeni medya Yeni ürün geliştirme yeni yıl Yerli malı yorum yorum pazarlama yorumlar yönetici yönetmek Zafer Tanrıçası Zaman Zenginlik Ziyaret Ziyaretçiler