English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Algı yönetmek etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Algı yönetmek etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

19 Temmuz 2016 Salı

Çalışırken Duygulu Olmalı Mıyız?

Herkesin merak ettiği bir soru bu ''İşyerinde duyguya yer var mı?'' Çalıştığımız işi sevmemiz gerektiği, çalışanlarla duygusal bir bağ kurmamamız gerektiği, zaman zaman sosyalleşmeyi tercih etmesek de iş arkadaşlarımızla da sosyal yaşamımızda görüşmemiz gerektiği şeklinde inanışlar mevcut. Peki biz hangisine inanmalıyız? Doğrusu nedir?

İş yerinde duygulara yer olmadığını düşünen kitle için malesef katılım sağlayamayacağım. Hem böyle bir şey nasıl mümkün olabilir? Yanınızda karşınızda etrafınızda olup bitenlere karşı çok mu kayıtsız kalacaksınız? Bir personeliniz gözleri dolduğunda ne tepki vereceksiniz? Yemek molasında karnının ağrıdığını söyleyen ve özel gününde olduğunu belirten personelinize ne diyeceksiniz? İşini seven ve senelerdir yükselmeyi bekleyen çalışanınızın yanında mı yoksa önünde mi olacaksınız? (önünü kesmeye mi çalışacaksınız?)

Yapmayın. Dünyanın en profesyonel liderleri dahi bunu yapmıyor, yapamıyor. Siz nasıl yapacaksınız? İş hayatının sadece iş yapmaktan ibaret olduğunu düşünen tecrübesiz azınlıktan biriyseniz sabırlı olun. Hayat size bildiklerinizin yanlış olduğunu çok geçmeden gösterecek.

Hiçbir istifa istifa değildir. Belli bir nedene dayalıdır. Bu neden işle alakalıdır. Kişisel nedenler dahi işin kişiye yarattığı olumsuzluklarla bağdaşlaştırılarak istifa nedeni haline gelir. Uyanık olun. İstifaları incelemek sadece İK nın görevi değildir. Ki benim gibi mağazada çalışan biriyseniz, personellerinizi iyi gözlemleyin. Kimin ne zaman istifa edeceğini bilirseniz 1-0 öne geçersiniz.

Yükselmeleri için onlara yollar açın. Kendini gösterebilmeleri için fazladan sorumluluk verin. İzleyin, gözlemleyin, öğretin nor verin ve bunarı yeniden yapın. Asla yılmayın. Hadi ama siz de çalışanlarınızı kendine rakip gören tecrübesiz paronlardan biri misiniz? Yol açın. O yol bazen çıkışa gider bazen yukarı bazen yatay.. en azından bir yere gider sizde keyifle izleyip kahvenizi yudumlarsınız.

Onlara jestler yapın. Duyguya yer olmadığını söyleyenlere inat onlara espri yapın, güldürün, eğlendirin, neşelendirin, ilham verin ve destekleyin. İş yeri ile duygusal bir bağ kurmalarına yardımcı olun. Profesyonel bir lider böyledir. Sonra işinizin başına geçin ve çalışın.

İş yerinde her türlü habere ve surprize karşı hazırlıklı olun. Gülümseyin, Kabullenin, plan yapın. Anlayış gösterin ve yazın. Daha sonra fönüp baktığınızda ihtiyaç duyacaksınız.

İyi bir yönetici iyi bir liderdir. Lider olmayan yöneticiler var ya işte Türkiye'nin başına bela olan onlardır.

Sevgiler,

3 Mayıs 2016 Salı

Sadık Marka Yaratmak

Sadakatin zor sağlanabildiği günümüz şartlarında markanın güven inşaa etmesi adına çok kapsamlı çalışmalar yürütmesi gerekmektedir. Her konuda, her ürünün ve hizmetin her zaman daha iyisine, daha da hızlı bir biçimde ulaşma isteğimiz hiçbir zaman bitmeyecektir. Markalar da varlıklarını sürdürebilmek ve müşteri sadakati kazanabilmek adına daima yeni fikirler üretmeye devam edeceklerdir. Duygusal bir bağ kurmak çoğu zaman markaların 'yapabileceği' en önemli strateji olmalıdır. Duygusal bir bağ ile bağlı müşteri markasından 'küçük fiyat artışlarından etkilenmeden' alışveriş yapamaya devam edebilir. Bu bağ devamında sadakati doğurur. 
Sadakatli bir müşteri ürünlerle markayı ilişkilendirir. İlk olarak ürünü almak için mağazaya gitse de sonrasında mağazaya gidip kendisine uygun ürün bulmaya başlar. İşte böyle müşterilere biz 'sadakatli müşteri' adını veriyoruz. Markaların en sevdiği müşteri tipi budur.
Sadakat kurma çabamız artarken, rakiplerimiz de boş durmuyorlar elbette... Bu da markalar için 'sadakat temelli bir alışveriş ortamı' yaratmayı oldukça zorlu bir süreç haline getirmektedir. Bunun tek yolu markaların da müşterilerine sadık kaldığını ispatlamasından  geçiyor.
Bundan çok değil yaklaşık 10 sene önce bir marka ile tüketici arasındaki sadakat bağını kurmak bir miktar daha kolaydı. Alternatifleri bilmiyorduk ve sadece karşımıza çıktıklarında deneme ve kıyaslama şansı yakalıyorduk.Peki ne oldu? Dijitalin hızla hayatımıza girmesiyle, daha ucuz ya da daha kaliteli, daha büyük, daha hızlı (bu daha’ların sonu gelmez…)  ürünü kendimiz rahatça araştırabiliyor bir tıkla ulaşabiliyor hale geldik.
Sadece müşteriler konusunda uzmanlaşması ve onların istediklerini analiz edebilmeleri adına 'müşteri ilişkiler departmanı' artık çoğu kurumsal şirkette bulunuyor. Her geçen gün büyük plazalarda 'Nasıl daha sadakatli müşteriler kazanabiliriz? Müşterilerin sempatisini nasıl kazanabiliriz? Müşterilerle duygusal bir bağ kurmak adına neler yapmalıyız?' şeklindeki sorular sorulmakta, tüm yönetim ekibi tarafından bu soruların cevapları verilmeye çalışılmaktadır. Şirketler 'Sadık müşterileri' için yüksek meblağlarda mesailer ve ciddi bütçeler ayırmaya devam ediyor...
Peki Neden Bu Denli Önemli ''Sadık Müşteri Yaratmak'?
Çünkü;
-Her zaman yeni müşteri kazanmanın maliyeti, eski müşteriyi elde tutmanın maliyetinden fazladır.
-Sadık müşterilere daha az işgücü ile hitap eder cross marketing konusunda daha çok verim alırsınız. (Müşteri spor ayakkabı alırken markayı biliyorsa ve alışveriş yapıyorsa çorap da alabilir)
-Sadık müşterilere artık e-mail yoluyla veya sms ile hızlı ve ucuz bir biçimde ulaşabilir ve mağazanızdaki ya da şirketinizdeki kampayalardan ve indirimlerden bilgilenmelerini sağlayabilirsiniz.
Yalnızca bunlarla bitmemekle birlikte sadık müşteriler sayesinde düzenli gelir elde edebilirsiniz! Bütün bu sadık müşteri elde etme süreci ''Sadakat programları'' adıyla değerlendirilmektedir.
Tam bu noktada Marketing Meet Up konuşmacılarından; Migros Pazarlama İletişimi ve CRM Koordinatörü Kına Demirel’in söylediklerini hatırlamakta fayda var :“Eşiniz ya da markanız fark etmez, sadakati korumak için tek bir şart var o da dikkat çekmek. Nasıl ki eşim ona bağlı kalabilmem için kutlamalar, yemekler, özel anlar, özel paylaşımlar  vb. hayatımızı renkli kılacak dikkat çekme metodlarına ihtiyaç duyuyorsa, markalar da sürekli müşterisinin dikkatini çekerek onları kendine bağlamak zorunda. Sadece son dönemlerde tüketicilerin dikkati fazlaca dağılmaya müsait çünkü dikkatini çekmek isteyen çok…”
Müşterilerimizi sürekli ilgi ve alaka ile beslemek gerektiğini biliyoruz. Onu bağlı hale getirelim ki, bir rakibin ürününü kullanmasın. Kullandığında ya da hizmetini aldığında kendini suçlu hissetsin. Konuyla alakalı Amerika'da bir şirket çılgın bir karar alarak mağaza içerisinde alışveriş yaparken sepetine ürünleri doldurup son anda almaktan vaz geçen kişileri telefonla arayıp ürünlerinden niçin vaz geçtiğini sordu. Elbette böyle bir hareket Türkiye'de çok daha farklı sonuçlar doğurabilir. Bu yüzden iyisi mi kararı beyin fırtınası yaparak almak.
Yine sadakati sağlayan bir başka örnek;  Sosyal Medya üzerinden özel müşterilerini takip ederek,  paylaşımlarını beğenen markaların, kişiler üzerinde yarattığı “O da beni takip ediyor ve seviyor” etkisi. Hem marka ve tüketici arasındaki paylaşımı arttırıyor hem de markanın paylaşımlarında o kişinin, marka sayfasını daha dikkatli takibine, belki yorum yapmasına sebep oluyor.
 Müşterilerinize ilgi gösterin, sadakatin temeli ilgi-alakadır. Müşterilerinizi önemseyin. Önemsenen bir yerde olmak, buradan alışveriş yapmak ve o markanın ürünlerini kullanmak müşteriye kendini daima iyi hissettireceğinden tercih sebebi olacaktır. Unutmayın; Sadece ürünleri değil hisleri satarız. O ürünü giydiğinde müşteri ne hissedecek? O ürünü ne zaman ve nasıl aldığını hatırladığında mutlu olacak mı? Daha fazla empati yapın. Satış biraz da empati demektir. Empatik markaların başarılı olmaları kaçınılmazdır.

9 Şubat 2016 Salı

CEO Olmak

CEO (Chief Executive Officer)'nun tanımına baktığımızda temel olarak ''hedefleri gerçekleştirmek, kurallara uymak, yönetmek, yarını planlamak ve en önemlisi de hesap vermek'' tanımlarını görürüz. CEO tüm bu tanımlamaların içinde yöneticilerin de yöneticisidir. Çünkü tüm işleyiş, sistem ve hesaplamalardan birincil olarak sorumlu tutulan kişidir. 
CEO bütün bu sorumluluklarının dışında şirketi mutlaka kâr ettirmelidir. Ancak bu sorumluluk biraz bencilce tanımlanmıştır. Çünkü şirketlerin esas var oluş sebebi 'sadece' kar etmek olmamalıdır. Eğer işinizi doğru yaparsanız kar etmemeniz için bir neden olmayacaktır. Bu yüzden de CEO'nun da şirketteki tüm çalışanlar gibi esas amacı kar etmekten çok 'işini doğru yapmak' olmalıdır. Kar etmek tanımı da çoğunlukla yanlış bilinmektedir. Bu konuya doğru bir bakış açısı kazandırmak adına kar etmek tanımlanmalıdır. Kar etmek; şirketin belli bir değer çerçevesinde satarak elde ettiği fiyat üzerinden maliyetlerini karşıladıktan sonra elinde kalan meblağdır. Bu meblağya kar adı verilir. Fakat günümüzde özellikle yakından takip ettiğim için FMCG sektöründen örnek vermek gerekirse çok fazla rakibiniz olduğu için söz konusu karın büyük bir bölümünü rakiplerinizle daha sıkı rekabet edebilmek adına harcamak zorunda kalıyorsunuz. Reklam maliyetleri, dış cephe giydirmeleri, fuarlar, çalışan memnuniyeti gibi önemli gider kalemlerine sahip oluyorsunuz. Bütün bunlar elde edilen kardan karşılanmalıdır. Şirket hiçbir zaman söz konusu reklam maliyetlerini karşılamak adına ürün kalitesinden düşürmeyi aklına bile getirmemelidir. Böyle bir durumda ciddi anlamda prestij kaybı yaşayabileceğini unutmamalıdır.
Şirketlerin sadece kar etmek için var olduğunu düşünmek negatif bir tutum olacaktır. Şirketler ürettikleri ya da sattıkları (veya iretip-sattıkları) ürünlere değer yaratırlar. Gidip herhangi bir yerde, reklamını hiç görmediğiniz, arkadaşlarınızdan hiç duymadığınız (WOM) bir yerde kahve içip oraya 15 TL ödemek size çok fazla gelirken, Starbucks gibi bir yerde oturup, oranın bildiğiniz atmosferinde soluklanırken ödediğiniz 15 TL çok gelmeyecektir. Bu değeri yaratan marka ve siz oluyorsunuz. Markalar 'insanlarda oluşturdukları duygular ölçütünde değerlidir.'
Günümüzde sadece kar etmeye odaklanan şirketler batmanın eşiğine kolaylıkla gelebiliyor. Önceliklerinin 'para olmaması gerektiğini' anlamış duruma gelen bazı şirketler ise gün be gün değerlerine değer katarak büyümeye devam ediyorlar. İster küçük ister büyük olsun, hiçbir şirketin varlık sebebi sadece sahiplerinin menfaatini kollamak olamaz, olmamalıdır.
Şirketler daima birer değer ortaklarıi birer aracılardır. Esas müşteriye ürünü ulaştıran, ürünün son haline gelmesini sağlayan, ambalajıyla, paketlenmesiyle, pazarlanmasıyla, reklamının yapılmasıyla, anlatımıyla, ürün yerleştirilmesine kadar pek çok paydaş üründen birebir sorumludur. Bu ekip içerisine çalışanlar, tedarikçiler, bayiler gibi pek çok üye dahil edilebilir. Şirket kar ederken, çalışanlarına, tedarikçilerine, bayilerine de iş imkanı sağlar. Bazı şirketler belli bir çalışan kesimine yıl sonu kar payı ya da prim şeklinde de ödeme yapar. Bu noktada büyük şirketlerin hitap ettikleri sektöre, kamuoyuna ve hatta ülkelerine dahi sorumlulukları olduğunu söyleyebiliriz.
Yaptığım araştırmalar bir süre önceye kadar CEO'ların finans kökenli olmalarının 'CEO olmalarında tercih sebebi olabileceğini' gösterse de bir süre önce bu inanış tamamen değişti diyebiliriz. Artık şirketler yalnızca çok fazla kar etmeye odaklanmıyor. Artık 'nasıl daha uzun süre kalıcı olabiliriz?' sorusu gündeme geliyor. Değişen ve dar boğaza girmeye meilli ekonomiler için bu inanış daha fazla çünkü artık şirketlerin kar etmekten çok 'değer yaratmaya' odaklanması şart. Bu düşünceyle beraber CEO'ların profilleri de değişmiş durumda. 2008'de girdiğimiz finansal kriz sonrasında bir çok CEO yönettikleri şirketleri iflas noktasına sürükledi ve görevlerini bıraktı. Sonradan bu krizin baş sorumlularının söz konusu işte bu CEO'lar olduğu ortaya çıktı.
Artık CEO'lardan 'ilham vermeleri' bekleniyor... Çalışan bağlılığını arttırmaya yönelik stratejiler geliştirmek her ne kadar İK gibi departmanların görevi olması gerekiyorsa da, artık CEO'lardan gerçekten iyi liderlik vasıflarına sahip, şaffaf, iletişim yeteneği çok güçlü, özgüven sahibi, empatik ve özellikle seyahat, uzun saatler çalışmak gibi konualrda 'esnek' olmaları bekleniyor. Bu profildeki tüm özellikleri toplandığınızda da karşınıza benim ve diğer meslektaşlarım gibi bir 'pazarlamacı' profili çıkıyor. Bugün iyi bir CEO olmak istiyorsanız mutlaka bir pazarlama kökeninin olması gerektiği vurgusu yapılıyor.
Peki niçin özellikle pazarlama? Çünkü pazarlamanın iç dinamikleri tüm paydaşların çıkarlarını gözetir. Bu dinamiklertüm paydaşların karını ve değerini maksimize etmeyi hedefler. Dolayısıyla daima 'daha iyiyi nasıl yapabiliriz?', 'kar ederken değerimizi nasıl maksimize edebiliriz' mantığı devrededir. Bu anlayış çerçevesinde CEO, şirketin sürdürülebilirliğini sağlamak üzere hem iç hem de dış dünyayı doğru anlayıp yorumlamaktan sorumlu tutulur. CEO’lar sadece yönettikleri şirketten değil, şirketin ilişkiye girdiği paydaşlara karşı da doğrudan sorumludurlar. CEO'ların yönetiikleri şirketler mutlaka yalnızca bugün kar etmeyi değil, uzun süre yaşamını sürdürmeyi ve yarın atacağı adımları da mutlaka planlamakla sorumludurlar. 
Şirketin varlık sebebine bu açıdan yaklaşınca, şirket yönetimi  “kâr merkezli” olmaktan çok “değer merkezli” olmak zorunda kalır. Değer merkezli bir anlayışta da kârlılık da çok önemliyken aynı zamanda da şirketin ve şirketin içinde bulunduğu ekosistemin refahı kârlılıktan önce gelir. 
Bugün yüksek karizmasıyla insanları peşinden sürükleyecek CEO'lardan çok, enerjisiyle insanalrı etkileyen, ikna kabiliyeti yüksek, ilham veren, sonuç odaklı, iletişimci CEO'lar rağbet görüyor. Yeni CEO'ların odak noktası para değil 'insan' olaca ve mutlaka pazarlama kökenli olmaları tercih nedeni olacak. Örnek vermek gerekirse rahatlıkla Apple için Steve Jobs ve Nike için de Phil Knight verilebilir. Gelecek odaklı olmak ve enerjiden bahsetmişken bu iki ismin CEO'lardan beklenenlerle ne kadar örtüştüğünü görmek mümkün. İyi bir CEO olmak 'para odaklı olmak' demek değildir.
Elbette ki her pazarlamacı CEO olabilir diyemeyiz. Ancak işini doğru yapan, gelecek odaklı, değer yaratan ve işleyişi farkında olan gerçek bir pazarlamacı yarının CEO'su olabilir. Yeni nesil CEO'lardan biri olmak için yeni nesil pazarlama anlayışını kavramış ve şirketi de dahil tüm paydaşlarının yararına çalışan 'değer odaklı' bir anlayışa sahip olmalıdır.
  • Kaynak: http://www.temelaksoy.com/ceonun-gorevi-nedir/
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0cra_kurulu_ba%C5%9Fkan%C4%B1

2 Şubat 2016 Salı

Görmek İle Bakmak Arasındaki Fark

Küçüklüğümden beri annemin bana söylediği sözlerden biri buydu. ''Görmek ile bakmak arasında çok önemli bir fark vardır. Bir şeyin önünden geçebilirsin, yanından yürüyebilirsin. O şeye bakabilirsin, ama görmek istiyorsan daha dikkatli bakmalısın.'' İşte bu söz hep dışarıda öylesine yürüyüş yaparken bile aklıma gelir. Eğer ''görmek'' istiyorsam daha dikkatli bakarım.

Şimdilerde bu söylediğimi mülakatlarda kullanıyorlar. İçeriye girdiğinizde İK personeli size ''Arkanızdaki duvarın rengi nedir?'' diye sorabiliyor mesela. Eğer soruyu cevaplamadan önce arkanızı döner ve duvarın rengine bakarsanız bu olumlu algılanmayabiliyor. Onun yerine sizin her an dikkat seviyenizin ölçülebileceğini düşünerek etrafa daha dikkatli bakıp ''görmekte'' fayda var.

Görmek... Marka yaratırken işitmek ve hissetmekten daha önemli olan duyumuz görmektir. En az ses (duymak) kadar önemlidir. Yalnızda kulaklara hitap eden bir marka yaratmaktansa yalnızca gözlere hitap eden bir marka yaratabilirsiniz. Muhtemelen çok daha fazla dikkat çekersiniz. Görsel iletişim de tam da bu sırada devreye giriyor. Markanız müşterilerine vaadini mutlaka görsel biçimde dile getirmelidir.Ancak ve ancak bu şekilde gerçekten 'ikna edici' olabilir. Hani derler ya ''Gözümle görmediğime inanmam'' diye. O söz şimdi ne kadar anlamlı geliyor öyle değil mi? İnsan beyni ikna olmak için yaratılmıştır. Bunun içinde gözümüzle görebileceğimiz somut değerlere ihtiyaç duyarız. Hislerimizi dahi görmezden gelebiliriz. 

Belki yerinde bir örnek olmayabilir ama bir eş diğerini aldattığında, aldatılan eş bir avukata gittiğinde de bu soru sorulacaktır. ''Gözünüzle gördünüz mü?'' Belki de tüm bunlar birer kuruntudur. Ancak hisler çok yüksek oranda doğruyu anlamamızı sağlayacak bile olsa onlara güvenmeyiz. ''Gözümüzle görmeyi seçeriz.'' Görmediklerimizi de ''yokmuş gibi farzederiz.''

İlk insanları anımsayalım. Ozamanlar dahi iletişim vardı. Nasıl mı? Mağara duvarlarını çizilen resimleri düşünün. Yine görsellik. Yine''görmek''. Çünkü en kolay ve akılda kalıcı olan iletişim bu ve aslında ilk insanlar bunu farkına varmışlardı bile... İnsan gözü saniyeden bile çok daha kısa bir süre içerisinde gördüğü resmi anlamlandırabilir. Tepki verir ve düşünür. Beyin bu üstün özelliği sayesinde tehditleri de anlayabilir ve kendini korur. Refleks de tam da bu noktada kendini gösterir. Ani olaylara verdiğimiz ani tepkilere refleks diyoruz. Beynimiz bizden hep bir kaç adım sonrasını düşünme yetisine sahiptir. Refleksler sayesinde bir çok kaza önlenebiliyor. Alt beyin tüm bu tehditler ile uğraşırken, üst beynin ise gördüklerini anlamlandırabilmesi için biraz daha uzun bir zamana ihtiyacı vardır.

Peki burada bahsettiğimiz kısa zaman olgusu kimin işine yarar? Tabi ki görsel iletişim uzmanlarının! Son dönemde git gide niçin görsel özellikleri yoğun olan paylaşımların özellikle Twitter'da daha fazla rt edildiğini biliyor musunuz? İşte bu anlattığımız görsel tutkunluğu şimdilerde markaların ''Nasıl daha etkili reklam yapar ve daha çok kişiye ulaşırız?'' ve hatta ''kısa ve etkili bir paylaşımda nelere dikkat etmeliyiz'' sorularına ışık tutuyor. Cevap veriyorum markalar! Görsel kullanın. Bol bol görsel, kısa kısa videolar ekleyin. Mesajınız mümkünse saniyeler içerisinde verilebilecek cinsten olsun. Videolar renkli ve ilgi çekici olmalı. Hitap ettiğiniz yaş grubuna dikkat edin. Özellikle, X, Y,Z kuşakları hakkında daha çok bilgiye sahip olun. Herkese aynı şekilde ulaşamazsınız.

Trafik işaretleri de ulusal değil mi? Dünyanın her yerinde aynı anlama gelen bu renkler görselliğin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlatıyor. Örneğin bir bilginin daha fazla akılda kalıcı olmasını istiyorsanız o bilgiye görsel unsurlar ekleyin.Youtube, Facebook, Twitter, Instagram, Pinterest gibi platformlar sayesinde, bizden önceki hiç bir neslin görmediği kadar fazla sayıda ve çeşitte görselliğe ulaşıyoruz her gün. Dünya kaçınılmaz olarak her geçen gün daha görsel bir yer haline geliyor. Küreselleşmeyle birlikte aslında bir nevi aynılaşıyoruz.

Gestalt kuramına göre insan, bir görselin unsurlarını tek tek değil, anlamlı bir ilişkiler bütünü içinde algılar. İnsan zihni, bütünü oluşturan parçaları görürken, aralarındaki ilişkiyi de kurgular. İnsan, gördüklerini –kendisi için- en anlamlı biçime dönüştürme eğilimindedir. (Pragnanz yasası) Bir insanın suratına baktığımızda, gördüğümüz ayrı ayrı organlar değil, bütün bir yüzdür. Örneğin sağldaki resime bakın. Bu resimde görünen nesnenin ne olduğu sorulduğunda birçok kişi “otomobil” diyecektir fakat bu bir otomobil değildir. Eğer objektif olmak gerekirse bu bir otomobilin ön tarafıdır, ona “otomobil” dememizin sebebi pragnanzdır. Beynimiz otomatik olarak otomobilin geri kalanını tamamlayacak ve bunun bir otomobil olduğuna karar verecektir. Eğer beyninizin pragnanz safhasını atlatıp orijinal bir düşünce meydana getirmeyi denerseniz resmin devamına bir uçak, bir tren, bir kamyonet, bir tır, bir limuzin… arkası çizmeniz mümkün. Fakat bunun yerine en muhtemel olan otomobil ile tamamlanarak beyniniz bu çok küçük krizi pragnanz ile atlatmış olur.

Görselliğe dikkat eden ve bu anlamda tutarlı olan markalar daha kalıcı olacaktır. Her markanın kendi görsel dili olmalıdır ve bu dile bağlı kalınmalıdır. Chanel, bir parfümün kokusunun şişesinden belli olduğunu ileri sürer. Marka yönetmek görselliğin önemlini kavramak ve görselliğe bütün ögelerden daha çok dikkat etmek demektir. Bu özellik aslında bir nevi de sanatçı olmayı gerektirir. Markalar unutulmamalı ki taşıdıkları misyon ve vizyonu ilk önce tüketici ile bu görsellik üzerinden buluşturacaklardır. Marka görselliği ile vaadlerini karşılar nitelikte olmalıdır.

Annemin de dediği gibi. ''Görmek istiyorsan daha dikkatli bakmalı ve baktığın şey üzerinde düşünmelisin.''


4 Ağustos 2015 Salı

SİGARA SEKTÖRÜNDE PLAIN PACK DÖNEMİ

Tütün tüketimi yılın ilk çeyreğinde % 2,9 ve günümüzde iki yıl önceye nazaran % 12.2 düşüş yaptı. Bu ölçümlemeler 2012 yılında Avusturalya'da plain pack dönemine giriş tarihinden sonra yapılmış. Plain pack'in yaygınlaşması ile sektörün çok ciddi kayıp yaşayabileceği düşüncesi şimdiden sigara sektöründe çalışanların aklını kurcalamaya başladı bile.

Düşünün ki, marka yöneticisi olmak adına giriştiğiniz uzun ve zorlu yolda sürekli yeni fikirlerle kapısını çaldığınız yöneticiniz büyük bir toplantı düzenliyor. Toplantının konusu ise 'Plain Pack'. Yüzünüzü kırıştırıp durumu anlamaya çalışıyorsunuz. Öğreniyorsunuz ki;


  • Artık isminizi açıkça istediğiniz yerlerde kullanamayacaksınız.
  • İşaret kullanamayacaksınız.
  • Sembol kullanamayacaksınız.
  • Renk kullanamayacaksınız
  • Ambalajınız rakiplerinizin ambalajınızla neredeyse aynı olacak.
Kısacası sizi rakiplerinizden ayıran temel farklılıklarınızı stratejik bir biçimde ortaya koymanız tamamen yasak. Öyle ki, sizi rakiplerinizden ayıran paketin üzerinde yazan isminiz dışında görünürde hiçbir şey olmayacak. Sigara sektöründe karşımıza çıkması planlanan plain pack dönemi işte tam olarak bu dönem. Donanımlı bir marka yöneticisinin istifa mektubunu yazıp, çantasını alıp gitmeden 'daha fazlasını' yapması gerekecek. 

Peki, donanımlı bir marka yöneticisi böyle bir yasakla nasıl baş edebilecek? Sigara sektörünün geleceği nasıl olacak? Öngörüler neler?

Söz konusu kavramı 'tek tip paketleme' ya da 'standart paketleme' olarak açıklayabiliriz. Bu tip paketlemelerde ambalajın üzerindeki marka ifadelerinin tamamı kaldırılır (işaret, logo, amblem, renk vs) ve yasanın önerdiği tek tip font kullanılarak, yasanın önerdiği yerde kullanılabildiği ambalajlar kullanılır. Bu konuda ilk örnek Avusturalya'dan geldi. 2012 yılı sonu itibari ile çoktan uygulamaya geçilmiş durumda. Türkiye'de ise 2016 yılı Mayıs ayı gibi uygulamaya geçilmesi planlanıyor. Sigara sektörü 2012'den beri Türkiye'de böyle bir dönem başlarsa sonuçları neler olur diye ölçümleme yaparken alkol, şekerleme gibi sektörler de 'Böyle bir paketleme sistemi bu sektörlere de adapte edilirse sonuçları neler olabilir?' diye düşünerek kendilerine bu anlamda belli haritalar çizmektediler.

Marka Yöneticisi Açısından Plain Pack Dönemi

Bu tip paketlemeler uzun araştırmaların sonucunda kişilerin algılarını etkilemeyecek ürüne karşı bir duygusal bağ kuramayacak şekilde oluşturulmuş ve renk, koku, biçim, sembol gibi bizi markaya duygusal açıdan bağlayan tüm bileşenlerden yoksun bırakılarak kararlaştırılmış belli standartlar dahilinde ortaya çıkarılmaktadır.

Sigara paketinin yandan açılması, önündeki kırmızı çizgiler veya mentollü olduğunu belirten güzel bir mavi renk... Bütün bunların hiçbiri olmayacak. Tek tip paket uygulaması ile birlikte sigara markalarının stratejik ve operasyonel anlamda araçları ellerinden alınıyor. Halbuki psikolojik anlamda renkler, biçimler ve semboller yalnızca ürünü rakiplerinden farklılaştırmakla kalmıyor aynı zamanda ürünün tadı, kokusu ve kalitesi hakkında da algılarımızı şekillendiriyordu. Bu ortadan kalkınca dolayısıyla ürüne karşı olan tutumumuz, bakış açımız, lezzeti gibi hislerimizde yönetilmekten çıkıyor. Marka bütün bunları şekillendiremediği için pasif bir konuma düşüyor. Hatta light (daha hafif) veya gold (daha sert) gibi ürünlerin birbirinden ayrışması noktası kullanılabilecek açık veya koyu renkler de kullanılamadığından ürünü daha önceden kullanan kişilerce yalnızca önceki kullanımına bağlı olarak bir lezzet algısı oluşturmaktan öteye geçemiyor. Öte yandan bazen ürün rafta olmayınca ikamesini almak adına ikinci bir hamle yapan müşterinin görsellerden ötürü de hayli kafası karışacak gibi duruyor. Bu uygulamaya dair bir çok şey daha söyleyebiliriz ancak emin olduğumuz bir şey var ki bu da tıpkı Avusturalya'da olduğu gibi tek tip paketlemenin sigara içim oranlarını 'azaltacağı' yönünde.

Tıpkı diğer ürünler gibi sigara sektöründe de bir hedef kitle belirleniyor. İnce paketler için 'daha çok bayanlara yönelik, genç, klas, zarif içici' gibi tanımlamalar yapılırken, daha sert tatlar için 'daha erkeksi' tanımlamalar yapılıyor. Tepeden, yandan açılan paketler... Markalara dair öyküler yaratan her türlü öge... 2016'da bulara dair pazar bölümlendirme ve konumlandırmanın nasıl olabileceği düşüncesi şimdiden markaları sorgulatmakta. Bütün bunlar dışında firmalar 'şimdi neyle rekabet edebileceğiz?' sorusundan kendisini alamıyor.

Sigara kullanımının azalması Aralık 2012'den beri yapılan ölçümlemelere göre %90 oranında sigara sektöründeki plain pack döneminin bağdaştığını gösteriyor. Avusturalya'da 2012'den beri sürekli bir düşüş gözlemleniyor. Bu dönemle birlikte sürekli bir düşüş sağlanması bu kadar çabuk sonuç alınması da sigara sektörünün ne kadar ciddi bir tehlike ile karşı karşıya olduğunu açıklar nitelikte. Avusturalya sağlık bakanı Fiona Nash da ''Balkanlarda sigara oranlarında ciddi bir azalma sağlanmaktadır. Bunda etkili olan faktörler muhtemelen eğitim kampanyaları, tüketimin artması ve düz ambalaj döneminin başlaması olmuştur'' şeklinde bir açıklama yapmıştır.

British American Tobacco da düz ambalajın kesinlikle bu azalmada etkisi olduğuna dair açıklamalarda bulunmuştur. Aynı zamanda fiyatların sürekli ve ciddi oranlarda artışı, sigara sektörünün karabosadan ötürü ciddi zarar görmesi ve tüketicinin 'daha ucuz' markaları satın almayı tercih ettiği de göstermektedir. İnsanların tütüne daha az para harcadığında 'daha az içtiği' anlamına gelmediğini de belirtmemizde fayda var. Tütün kalitesindeki belli başlı farklılıklar dışında 1 paket sigaranın daha az bir fiyata satın alınması daha az duman çekildiği anlamına gelmiyor. Bu da sigara sektörünü ciddi anlamda etkiliyor. Kısacası fiyat ciddi bir rekabet unsuru olacağa benziyor.

Avusturalya'da sigara tercihinde son 2 yıldır daha ucuz seçenekler müşterileri cezbediyor. Görsel rekabet unsurları ortadan kalkınca tüketiciler 'Neden bir paket sigara için daha fazla para ödeyeyim?' diye dğşünmekten kendilerini alamıyorlar. Çünkü zaten sigaranın sağlık açısından ne kadar zararlı olduğunu konusunda bilinçlenen halk, bu kadar zararlı bir ürüne ciddi paralar ödemekten kaçınıyor.

Avusturalya sağlık kurulu da 'Avusturalya sigara sektöründe plain pack dönemi ile bir öncü konumundadır' açıklamalarını yapmıştır. Bu dönemin hızla yaygınlaşarak bir çok ülkeyi etkisi altına alabileceği konuşuluyor. En kısa zamanda İrlanda ve İngiltere'de plain pack dönemini göreceğiz. Sigara sektöründeki düz ambalaj, aynı zamanda dünya liderleri için halk sağlığı, çocukların sağlıklı gelişimi gibi önemli konularda bir başarı olarak nitelendiriliyor. 2016 Mayıs ayında İngiltere de plain pack dönemi başlayacak.


Tüketici Açısından Plain Pack Dönemi
Plain packler,
  • Paketlerin üzerine konulan saplık uyarılarına daha fazla dikkat çekiyor.
  • Üzerinde renk ve sembol olmamasından dolayı light, gold gibi ibarelerin bulunmamasıyla kodlamaların ortadan kalkması. (Tüketicinin daha az nikotin alıp almadığına dair net bir bilgisinin olmaması dolayısıyla kendini suçlu hissetme, tatminsizlik)
  • Paketlerin daha az çekici bulunması.
  • Üzerinde marka biçim, renk ve logoları bulunan ürünlerle kıyaslandığında daha az kaliteli, daha tatsız, daha basit gibi algılar yaratmakta.
  • Sigara içme dürtüsünü ciddi oranda azaltırken, sigara içme miktarını da azaltmakta (araştırma yoğun içici olmayanlar arasında yapılmıştır.)
  • İçicilerin kendini suçlu ve mutsuz hissetmesine neden olma.
  • Sanki bir yasağı çiğniyormuş hissi verme.
  • Paketin çevredeki kişilerce görülmesine engel olma.
  • Sigarayı bırakmayı daha fazla düşündürme.
  • Sigara bırakmayı daha önemli bir amaç haline getirme.
  • Sigarayı bırakmakla alakalı yardım hatlarının daha fazla aranmasına neden olma.
Ancak düzenli sigara içicisi olan bireyin bu maddelerden 'çok daha az' etkileneceğini belirtmemizde fayda var.

Kısacası, plain pack dönemi sigaraya özendirme konusunda çocukları ve gençleri koruma yolunda önemli bir adım olacak. Sigara sektörü ciddi kayıplar yaşayacak. Düşünceme döre bu dönemde en önemli rekabet unsuru fiyat olacak. Kişiler sigara paketlerini taşımak istemeyecek ancak bu da sigara kabı ve sigaralık sekötürünü harekete geçirecek ve muhtemelen renkli sigara kutuları satışa çıkarılacak, kişiler paketi açıp sigaraları bu tip kutulara dizecek. Bu sektör de haliyle epey para kazanacak.

Peki, bütün bu yasaklar için marka yöneticileri ne yapmalı? Sigara sektörü zaten yıllardan beri ciddi yasaklarla mücadele ediyor. Bütün bunlara rağmen ciddi cirolar yapan sigara sektörü, plain pack döneminde ciddi pazar payları kaybetse de varlığını sürdürebilmiştir. Yasaklardan sonra da varlıklarını sürdürecek olan sigara markaları fiyatlarında düşüşe giderlerde 'daha çok tercih edilen marka' olabilirler. 

Araştırmalarım plan pack dönemi ile ilgili Türkiye'de bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar yazı yazıldığını doğruluyor. Konu hakkında araştırma yapmak isteyen arkadaşlara bu noktayı da işaret etmek isterim. Öte yandan sigara fiyatlarındaki artışın tek tip paketlemeden daha fazla etkili olacağına dair görüşlerde epey fazla. Dediğimiz gibi 'fiyat' 2016 yılında Türkiye sigara sektöründe farklılaşmaya gidecebilecek ana unsur olacağa benziyor. 

SİGARA SEKTÖRÜNDE YÜKSEK VERGİ YÜKÜ

Sigara sektörü plain pack dönemi ile nasıl baş edebileceğini düşünürken ocak ayında çıkan yasaya göre vergi oranlarında ciddi anlamda artış yaşanmıştı. Örneğin bugün 8 liraya satılan bir sigara için firmalar yüzde 65.25 vergi oranı üzerinden 5 lira 22 kuruş vergi ödemekte. Düzenleme yapılmadan önce bu sigara için 5.3566 lira (0.1366 maktu vergi ödeniyordu) vergi ödeyen şirketler artık 5.4066 lira vergi ödeyecekler. 

7 lira olan bir sigara için vergi yükü 4.74 lira, 6 liralık sigaralar için 4.12 lira. Bu yasadan en çok etkilenen ise 5 liralık sigaralar oldu. 5 liralık bir sigara paketi için 3.22 lira vergi ödenmesi gerekirken, asgari maktu vergi sistemine göre ödenen vergi yine 3.94 lira oluyor. Bunun üzerine paket başına 0.1866 liralık maktu vergisi eklenmesi ile birlikte ise toplam tutar 4.12 liraya yükselmiş oluyor.

Kısacası sigara sektörü hem yüksek vergi yüküyle mücadele ederken, hem de yüksek maliyeti karşılamak ve bunun yanında kar etmek zorunda. Plain pack dönemi ile birlikte yüksek satış kaybı yaşaması muhtemel olan sigara sektöründe firmalar her ne kadar düşük fiyata satmak isteseler de, vergi ve maliyet yüksekliği sebebiyle kar etmekte zorlanacaklar. Eğer yüksek fiyat etiketi koyarlar ise bu tüketici nezdinde bu markalarının tercih edilmemesini sağlayabilir. Sigara sektörü için şunu belirtmekte fayda var ki o da minimum kar ile ayakta kalabilecek olan markalar varlıklarını sürdürebilecek ve rekabet üstünlüğü kazanabilecekler. Peki siz ne düşünüyorsunuz? Bekleyip göreceğiz.

6 Nisan 2015 Pazartesi

B2B Marka Yönetimi: VESTEL İncelemesi

Değerli Okurlar; 

Bir süredir paylaşımda bulunmadığım için kusuruma bakmayınız lütfen. Gerek dersler, gerek ise bu dönem yazacağım projeden dolayı epeyce yoğunum. Ancak sizlerle bu dönem Marmara Üniversitesi Stratejik Marka Yönetimi Bölümü ile alakalı hazırlamış olduğum bazı projeleri paylaşmak istiyorum. Umuyorum ki hazırlamış olduğum bu projeler işinize yarayabilir ve faydalanırsınız. Tüm projeleri paylaşacağım. İlk Projem Sayın Hocam Prof. Dr Fatma Müge ARSLAN'ın B2B Marka Yönetimi Dersi ile alakalı ödevidir. Bu ödevimde VESTEL Şirketler Grubunu inceledim. Keyifli okumalar.

Eda Demirden




T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİSOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜİŞLETME ANABİLİM DALI STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ BİLİM DALI





B2B Marka Yönetimi Dersi: Vestel İncelemesi
EDA DEMİRDEN

963414008
31.3.2015


 B2B MARKA YÖNETİMİ DERSİ BAHAR 2014-2015 DÖNEMİ Prof. Dr. F. Müge Arslan




SORULAR
1.         Endüstriyel markaya/markalara sahip bir işletme seçiniz. Aşağıdaki soruları seçtiğiniz işletmeye göre cevaplayınız. İşletmelerin web sitelerinden veya başka kaynaklardan yararlanabilirsiniz.
a.         Seçtiğiniz işletmenin kısaca tarihçesini yazınız. 
b.         Seçtiğiniz işletmenin endüstriyel ürünleri/markaları hangileridir? 
c.         Her bir ürün hangi endüstriyel ürün sınıfında yer almaktadır, niçin? 
d.  Seçtiğiniz işletmenin bir endüstriyel markasına yönelik talebin arttırılabilmesi için nihai tüketicilere yönelik reklamı yapılacak olsaydı bu reklam nasıl olabilirdi, verilecek reklamda verilecek mesaj ne olabilirdi? 
2.         Sistem alımlarının özellikleri nelerdir? Bu tür satın alma ne zaman tercih edilir? Sistem alımlarının avantaj ve dezavantajları nelerdir? İnternet taraması yaparak Türkiye’de gerçekleşmiş bir sistem alımı bulunuz ve bu alımı örnekler vererek anlatınız.
3.         Beyaz eşya üreten bir işletmede üretimde kullanılmak üzere çok pahalı bir sermaye ürünü satın alınacağını varsayın. Bu ürünün alımında satın alma merkezinde kimler yer alırdı (kişinin işletmede çalıştığı birim ve ünvanı/mevki)? Bu kişilerin söz konusu alımdaki rolleri hangileri olurdu, niçin? 
4.         Tüketici pazarları ve endüstriyel pazarlar arasındaki temel farklılıkları derste anlatılan haliyle düşünerek ikinci sayfada verilen tabloyu doldurunuz. 
CEVAPLAR
1.      Endüstriyel marka/markalara sahip işletmeler araştırılmış ve Vestel markası seçilmiştir. Aşağıda yer alacak cevaplar da Vestel markası baz alınarak cevaplanacaktır. Bu cevaplar için internet kaynakları kullanılacaktır.

a.      Vestel Şirketler Grubu
TARİHÇE
Vestel’in kuruluş yılı 1984’tür. Kurulduğu yıl faaliyetlerine başlayan Vestel, Zorlu Holding bünyesine katıldığı 1994 yılından beri ise üretim günü, ihracatını ve sahip olduğu Pazar payını katlayarak arttırmayı sürdürmüştür. Türkiye genelindeki Vestel mağazalarının sayısı günümüzde: 1050’dir. Bünyesinde yer alan 13’ü yurtiçi 13’ü yurtdışı olmak üzere toplam 26 şirketle, tüm dünyaya tüketici elektroniği, beyaz eşya, bilgi teknolojileri ve dijital alanlarında geniş bir ürün yelpazesi sunmaktadırlar. Sektörde Vestel’e ait olan ihracat şampiyonluğunu yıllardır rakiplerine kaptırmayarak, bugün Türkiye’nin en bilinen ve itibar sahibi 10 markası arasında yer almaktadırlar. 13 bini aşkın çalışanı, 1.050 satış noktası, 350 satış sonrası merkezi ve binlerce yan sanayi çalışanı sayesinde 30 bin kişiye gelir kaynağı yaratmaktadırlar.
Çalışmalarını “dünya şirketi” olma vizyonu ile sürdürerek, küresel haritaya dağılmış 6 Ar-Ge merkeziyle dünyanın en gelişmiş teknolojilerini üretiyor; yenilikçi ve üstün tasarıma sahip ürünlerimizi tam 140 ülkede yüz milyonlarca kullanıcıya ulaştırıyorlar.
Bir günde 76 bin ürün üretme kapasitesine sahip Vestel City, Avrupa’nın tek alan üzerinde kurulu en büyük üretim kompleksi. İki Buzdolabı fabrikası, Titanic büyüklüğünde 19 geminin sığacağı genişlikte bir zeminine sahip. Çamaşır ve bulaşık makineleri fabrikası, İstanbul’dan Brüksel’e kadar uzayacak bir yol oluşturmaya yetecek kadar seri üretim yapıyor. Vestel City’nin bu üstünlüğü ile, daha önce Ferrari, Jack Daniel’s, Coca-Cola gibi markaların yer aldığı National Geographic’in Mega Fabrikalar belgesel serisine giren ilk ve tek Türk markası olması Türkiye olarak gurur kaynağımız olmuştur.

Ar-Ge’ye ayırdığımız sınırsız bütçe ve 800 kişilik dev Ar-Ge mühendisleri kadrosuyla inovasyon anlamında yerli teknolojinin gururu olma başarısına sahiplerdir. Ayrıca dünyada en çok Ar-Ge harcaması yapan ilk 1000 firma arasında yer alan 3 Türk şirketinden biri olarak gösterilmektedirler.

Markalaşma yolunda attıkları sağlam adımlar sayesinde 2007 yılında devlet destekli markalaşma programı Turquality programına alınan ilk marka olma başarısına kavuşmuşlardır.

Dünyanın en büyük OEM (original equipment manufacturer / özgün donanım üreticileri) ve ODM (original design manufacturer / özgün tasarım üreticileri) arasında yer alıyor, AB ülkelerinde satışlarımızı OEM/ODM bazında sürdürüyorlar. Türkiye ve başta Rusya olmak üzere BDT ülkeleri, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da ise kendi markamızla büyüme stratejisini yürütmektedirler.

2006 yılında İskandinav ve Kuzey Avrupa ülkelerinde yüksek bilinirliğe sahip Finlux ve Luxor markalarını satın alarak üretim ve yurtdışı satışlarda pazar atağına geçmişlerdir. 2008 yılında ise Avrupa ve Rusya’nın en prestijli beyaz eşya markalarından Vestfrost’u bünyelerine kattılar.

Alman ekolünün hâkim olduğu ülkelerde yaygın olan Graetz markasının ardından, Telefunken’in de isim hakkını satın alarak İspanya, İtalya ve Portekiz pazarlarına üretim ve satış yapmak için anlaşma imzalayan Vestel, 2011 yılında ise beyaz eşyada Avrupalı dört büyük marka Elektra, Servis, New Pol ve Atlantic’i satın alarak üretimlerini bu markalar üzerinden de yoğunlaştırmaya başladılar.
                                                                                    
Dünya standartlarındaki üretim anlayışları ve kaliteli ürünleriyle uluslararası arenada güçlü bir profil çizerek, Deloitte'un ''Tüketici Ürünleri Endüstrisinin Küresel Güçleri 2011'' raporunda, “Dünyanın en büyük 250 tüketici ürünü şirketi” arasında yerlerini aldılar. Uzun vadeli, stratejik düşünen ve geleceğe oynayan bir aktör olarak sahip oldukları vizyonla sadece ülkemizde değil global arenada da pazarı yönlendiren bir oyuncu olma yönündeki kararlı duruşumuzla dikkat çekmektedirler.

b.      Vestel Şirketler Grubu

ÜRÜNLER

Tüketici Elektroniği
(Televizyonlar, LED Aydınlatma Ürünleri, Uydu Sistemleri, Hediyelik, Telefonlar, Ses ve Görüntü Sistemleri)
Beyaz Eşya
(Buzdolabı ve Derin Dondurucular, Çamaşır ve Kurutma Makineleri, Bulaşık Makineleri, Pişiriciler, Su Pınarları, Şarap Soğutucular)
Küçük Ev Aletleri
 (Kahvaltı hazırlama, Ütü grubu, Yiyecek Hazırlama, Kişisel Bakım, Elektrikli Süpürge)
Ankastre Ürünler
(Ankastre Bulaşık Makineleri, Ankastre Fırınlar, Ankastre Ocaklar, Ankastre, Davlumbazlar, Ankastre Mikrodalga Fırınlar)
Isıtıcılar ve Klimalar
(Klimalar, Isıtıcı ve Termosifon, Vantilatörler)
Bilişim Ürünleri
(Hp Dizüstü Bilgisayarlar, Diğer Bilişim Ürünleri, Dizüstü Bilgisayarlar, Masaüstü Bilgisayarlar)
Mobil Cihazlar
(Tabletler, Akıllı Telefonlar, Aksesuarlar)


c.       Vestel Şirketler Grubu
ÜRÜN SINIFLARI
Vestel’in grup gruplarının tamamı ‘dayanıklı mallar’ kategorisinde incelenmelidir.
- Dayanıklı mallar: Uzun bir süre ve birçok kez kullanılabilir mallardır (buzdolabı, mobilya, giysi, ayakkabı vb. ).
Ayrıca Endüstriyel Ürün kategorisinde yer alan bu ürünlerin birçoğu ‘hafif donanım’ kısmında kategorilenebilir.
– Hafif donanım, (yardımcı araçlar)genellikle düşük satın alma maliyetleriyle küçük miktarlarda satın alınan donanımları ifade eder, bunlar genellikle ağır donanımlardan daha kısa ömürlüdürler. Hafif donanımlara örnek olarak elektrikli el aletleri, fork-liftler, ve küçük motorlar verilebilir.
d.      Vestel Şirketler Grubu
NİHAİ TÜKETİCİLERE REKLAM FİKRİ
https://www.youtube.com/watch?v=-neQGbhcz3I adresinde reklamlar incelenmiştir. Vestel nihai tüketiciye ulaşırken: ‘Dost teknoloji’, ‘duygulu’, ‘ince’, ‘tecrübeli’ gibi ifadelerle seslenerek, tüketici kitlesini daima genişletmeyi hedeflemiştir. Reklamlarında da tüketiciye yakınlığını dile getirmiştir. Reklamlarının hemen hemen hepsinde çocukları da görselliğe dahil ederek, imajını yumuşatmış, böylelikle anne ve babalara seslenmiş, hayatlarında ‘kolaylaştırıcı’ rolün Vestel ürünleriyle üstlenebileceğinin mesajı verilmeye çalışılmıştır. Vestel sahip olduğu sadakatli müşteri kitlesi, geniş ürün ağı ve yenilikleriyle kayda değer başarılara imza atmış ve gelecekte de atacağını göstermiştir.

Vestel’in geniş ürün ağını düşündüğümüzde reklamlarının her bir ürün grubunda farklılık yaratması gerektiğini söyleyebiliriz. Çünkü hali hazırdaki farklı ürün gruplarına dair farklı rakipleri vardır. Bu rakiplerle ‘rekabet edebilmesi’ adına Vestel’in özellikle Ar-ge çalışmalarına destek vererek, değişimleri yakından takip etmesi gerekmektedir.

ENDÜSTİRİYEL ÜRÜN TALEBİNİN ARTMASI ADINA TÜKETİCİLERE YAPILACAK REKLAMLAR
                  Su pınarları genellikle yoğun olarak endüstriyel ürün sınıfında da incelenmelidir. Bu gibi su pınarlarının kullanım alanları günümüzde işletmeler de olabilmektedir. Bu noktada ürünümüz ‘su pınarı’ ise tüketici talebinin artması adına yapacağımız reklamları, nihai tüketicinin ‘tüketim ürünleri’ gibi kullanabileceğini lanse ederek yapmamız doğru bir tercih olacaktır.
Ancak, herhangi bir ürüne ‘endüstriyel ürün’ diyebilmemiz kullanım amacına göre değişmektedir. Okul içerisinde kullanılan tahtaya yazmaya yarayan kalem, evimizde olsaydı endüstriyel ürün olmaktan çok, tüketim ürünü haline gelecekti. Bu yüzden Vestel ürünlerini de bu başlık altında toplayıp, endüstriyel ürün ve tüketici ürünleri ayrımını bilmemiz gerekmektedir. Küçük ev aletleri de iş yerimizde kullanılabilir. Bu tip hiçbir ürüne ilk bakışta endüstriyel ya da tüketim ürünüdür dememiz mümkün olmamaktadır.

Dolayısıyla Vestel ürün grubuyla hem tüketici pazarlarına hem de örgütsel pazarlara hitap etmektedir. Vestel eğer ürünlerini nihai tüketiciye satmak istiyorsa aracılarının da bilincinde olmalıdır. Çünkü Vestel’in kendi perakende mağazaları vardır. Ürünlerini perakendecilere satarken ürünlerin ödeme kolaylığı, ürün yerleştirmesi, mağaza düzeni, reklamlar, satış sonrası hizmetler gibi destekler sağlar ise, perakendecilerin de ürünleri satması kolaylaşır. Bu sayede nihai tüketici üründen memnun kalmış olur. Dayanıklı mallar kategorisinde yer alan birçok Vestel ürününün, kullanım süresi uzun olduğundan müşteri memnuniyetinin yaratılması çok önemlidir. Amaç, tek bir Vestel ürününü satmaktan çok, Vestel ürün grubundan birçok Vestel markalı ürüne sahip olunmasını sağlamak olmalıdır.

AKILLI TELEFONLARDA ÖNEMLİ YENİLİK
https://www.youtube.com/watch?v=TNWtOsntB00 Mart ayının ortalarında paylaşılan yeni bir bilgiye göre, Ergün Güler (Satış ve Pazarlamadan sorumlu genel müdür) ile yapılan röportaja göre cirolarının %75 ihracattan gelmekte olduğunu söylemiştir. Sadece %25 iç pazardır. Bu yüzden yurt dışı fuarlara katılmak Vestel için önemli bir araç haline gelmiştir. Dünya ölçeğinde şirketlerle rekabet ederken önceki yıllarda yarattıkları tablet ürünlere bir yenisini ekleyerek, Vestel Venüs’ü yaratmışlardır. OPR’nin yapmış olduğu araştırmalara göre Türkiye’de tüm ürünleri toplamında aralık sonu itibariyle %1.7 Pazar payına ulaşmışlardır (akıllı telefonlar). Önceliği dağıtım ağına /Vestel bayilerine baktığımızda ağırlığı bu noktaya verdiklerini görebiliyoruz. Ürünü istedikleri zamanda veremediklerini belirtmişlerdir.

Vestel’in Venüs ile, 0’dan %18’e oturmuş bir Pazar payı söz konusudur. (1. Lik Samsung’a ait) Yeni gelen ürünlerle beraber bu ivmenin artacağını düşünüyorlar. Yeni çıkardıkları (Nisan’ın sonunda çıkacak) altın serisi Venüs plus ile; gümüş, altın ve gül kurusu renklerini kullanmışlardır. Yazılım ve kameralarını iyileştirmişlerdir. Bu ifadeleri kullanırken, araştırmalara ciddi anlamda değer verdiklerini belirterek, kullanıcıların video ve kamera özelliklerine önem verdiklerini belirtmişlerdir. Venüs 2 ‘nin de yolda olduklarını belirtmişlerdir. Yeni teknoloji, iyi fiyat düşüncesini benimsemişlerdir. Akıllı telefonlardan mütevellit 6 milyar dolar cari açığımız olduğunu ifade etmişlerdir. İlave istihdama değer vermektedirler. Kendi bünyelerinde ne kadar çok kişi çalışırsa o kadar büyümüş olduklarını hissetmektedirler.

VESTELİN ENDÜSTRİYEL ALICILARI
Endüstriyel alıcılar rasyonel davranırlar. Mümkün olan en az parayı vererek, maksimum faydayı elde etmeye odaklıdırlar. Bilgi düzeyleri yüksektir. Kişisel satış yaygındır. Alımlar doğrudan yapılır (aracı yoktur). Karşılıklı alışveriş ilkesi yaygındır (reciprocity/karşılıklık). Endüstriyel alımlar grup olarak yapılır. Fiyatlar esnektir (lojistik maliyetleri vs). Tüm şartlar eşit ise, kişi tercih yapacağı zaman duygusal davranır. Endüstriyel alıcı sayısı azdır.

Bütün bu yarıdaki bilgiler ışığında, Vestel’in endüstriyel pazarda var olmaya devam etmesi için, inovatif olması gerektiğini görüyoruz. Fiyat konusunda tercih edilebilmesi adına, tüketicilerin öncelikle bu markayı talep etmesi gerekmektedir. Zaten Vestel de bu düşünceye hakim olduğu için öncelikli olarak nihai tüketiciye seslenmeyi uygun bulmaktadır. Birçok reklamda nihai tüketicilerin duygusal yönlerini açığa çıkartacak ögelere yer verilmiştir. Çocuk ve bebeklerin kullanımı, gülmek, heyecan, anne-baba kavramı gibi bir takım ‘ailesel’ ögeler kullanılarak aslında hedef kitlesini de bu mesajlarla açığa vurmaktadır.

Sonuç olarak; Vestel endüstriyel ürünlerini nihai tüketicinin talep etmesi adına reklamlarında aşağıda yer alan 3 adımı kullanmak durumundadır. Ancak bu sayede işletmeler başarıya ulaşabilirler:
·         Farkındalık yaratmak
·         Bilgi vermek
·         Hatırlamak

2.      SİSTEM ALIMLARI VE ÖZELLİKLERİ
TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞMİŞ BİR SİSTEM ALIMI

Süre ve Yaklaşık Maliyet Bilgileri
İlan Süresi
:
21
Yasal Kapsam
:
13 b/3
İlan Süresi İçin Yaklaşık Maliyet
:
3. adım 177.163,00 - 811.897,00


RÜZGAR VE GÜNEŞ (FOTOVOLTAİK) ENERJİSİ SİSTEMLERİ SATIN ALINACAKTIR
MUŞ ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ- MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MÜSTEŞARLIK

Rüzgar ve Güneş (fotovoltaik) Enerjisi Sistemleri ile Altı Kalem Güneş Enerjili Sistem Alımı ve Kurulumu alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesinin a bendine göre pazarlık usulü ile ihale edilecektir. İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:
İhale Kayıt Numarası
:
2013/114705

1-İdarenin
a) Adresi
:
HÜRRIYET MAHALLESI SANAT OKULU CADDESI 1 49100 MUŞ MERKEZ/MUŞ
b) Telefon ve faks numarası
:
4362121021 - 4362125411
c) Elektronik Posta Adresi
:
966452@meb.k12.tr
ç) İhale dokümanının görülebileceği internet adresi
:
https://ekap.kik.gov.tr/EKAP/

2- İhale konusu malın
a) Niteliği, türü ve miktarı
:
İhalenin niteliği, türü ve miktarına ilişkin ayrıntılı bilgiye EKAP’ta (Elektronik Kamu Alımları Platformu) yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir.
b) Teslim yerleri
:
1. 50 kw lık Rüzgar enerjisi Türbin sistemi; İdarenin belirleyeceği yerlere montajı yapılarak teslim edilecek 2. 500 wattlık Dikey eksenli rüzgar türbin sistemi; Hürriyet Mah. İstasyon Cd. Muş Merkez 'de bulunan okul sınırları içinde montajı yapılarak teslim edilecek, 3.50 kw lık Fotovoltaik güneş enerjisi sistemi Hürriyet Mah. İstasyon Cd. Muş Merkez 'de bulunan okul idaresi binası çatısına montajı yapılarak teslim edilecek, 4. Güneş takip sistemli Güneş enerjili sulama sistemi; İdarenin belirleyeceği yerlere montajı yapılarak teslim edilecek 5. Güneş enerjili trafik levhası sistemi; İdarenin belirleyeceği yerlere montajı yapılarak teslim edilecek 6. Güneş enerjili yol ikaz lambası (Flaşör) sistemi; İdarenin belirleyeceği yerlere montajı yapılarak teslim edilecek 7. Yenilenebilir enerji sistemi eğitim setleri; Hürriyet Mah. İstasyon Cd. Muş Merkez 'de bulunan okula montaj yapılarak teslim edilecektir, 8. Güneş enerjili kamp lambası:Hürriyet Mah. İstasyon Cd. Muş Merkez 'de bulunan okula montaj yapılarak teslim edilecektir, 9. Güneş enerjili özel bahçe aydınlatması; Hürriyet Mah. İstasyon Cd. Muş Merkez 'de bulunan okula montaj yapılarak teslim edilecektir,
c) Teslim tarihleri
:
sözleşme imzalanmasından itibaren iş yeri teslimi yapılarak işe başlanacak ve bütün iş kalemleri için teknik şartnamede belirtilen iş kalemleri için belirtilen süreye bağlı kalınarak işin tamamı yetmiş beş gün teslim edilecektir.

3- Yeterlik değerlendirilmesinin
a) Yapılacağı yer
:
Muş Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi İstasyon Cd. Hürriyet Mh. Muş/Merkez
b) Tarihi ve saati
:
13.09.2013 - 14:00

4. Yeterlik değerlendirmesine katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler :
4.1. Yeterlik değerlendirmesine katılma şartları ve istenilen belgeler:
4.1.1. Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da ilgili Esnaf ve Sanatkarlar Odası belgesi;
4.1.1.1. Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sanatkârlar odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,
4.1.1.2. Tüzel kişi olması halinde,ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,
4.1.1.3. İhale konusu malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu izin, ruhsat veya faaliyet belgesi veya belgeler:
1. Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler

4.1.2. Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
4.1.2.1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
4.1.2.2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,
4.1.3 Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirtilen başvuru mektubu,
4.1.4 İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.
4.1.5 Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,
4.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
İdare tarafından ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin kriter belirtilmemiştir.

4.3. Mesleki ve Teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
4.3.1. İş deneyim belgeleri:
Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kesin kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin 46.106 TRY (Türk Lirası) tutarından az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler.
4.3.2. Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler:
a) İmalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,
b) Yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,
c) Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.
Adayın yukarıda sayılan belgelerden, kendi durumuna uygun belge veya belgeleri sunması yeterli kabul edilir.
İsteklinin imalatçı olduğu aşağıdaki belgeler ile tevsik edilir.
Bu belgeler şunlardır:
a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,
b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,
c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.
İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.
     Adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:
a) Aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi,
b) Adayın veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu,
c) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi,
ç) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenmiş ve teklif ettiği mala ilişkin Yerli Malı Belgesi,
d) Adayın veya isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve aday veya isteklinin üretici veya imalatçı olduğunu gösteren belgeler.
  İdare tarafından adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu yukarıdaki belgelerden birini sunarak tevsik edeceği belirtilecektir. 
4.3.3.
4.3.3.1. Standarda ilişkin belgeler:
TSE, IEC, ISO, EN, CE Standarda ilişkin belgeler
4.3.3.2. Ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa göre ve alım işiyle ilgili mevzuatlara göre gerekli izin ve belgeler  
4.3.3.3. Yetkili kurum ve kuruluşlara kayıtla ilgili belgeler:
Yetkili kurum veya kuruluş tarafından alım konusu malın, kamu kurum ve kuruluşlarına satışının gerçekleştirilebilmesi için ürünün, imalatçısının, satıcısının kaydına ilişkin bir düzenleme gerçekleştirilmesi durumunda; yapılan düzenleme esas alınarak bu belge veya belgeler ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenir. İş ortaklığında ortaklardan biri tarafından teklif edilen malın kayıt belgesinin sunulması yeterlidir. Ancak satışın gerçekleştirilebilmesi için imalatçı veya satıcı kaydına yönelik bir düzenleme bulunması durumunda; iş ortaklığı ortaklarından her biri durumuna uygun belgeyi sunmak zorundadır.
4.3.4. Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman:
Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf birlikte teklif dosyasında sunulacaktır. 

4.4. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
4.4.1.
Rüzgar ve Güneş enerjisi sistemleri ile elektrik üreten malzeme satımı ve kurulumunu içeren işler kabul edilecektir

5. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6. İhale yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır.


7. İhale dokümanının görülmesi ve satın alınması:
7.1. İhale dokümanı, idarenin adresinde görülebilir ve
100 TRY (Türk Lirası) karşılığı Muş Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi İstasyon Cd. Hürriyet Mh. Muş/Merkez adresinden satın alınabilir.
7.2. İhaleye başvuracak olanların ihale dokümanını satın almaları veya EKAP üzerinden e-imza kullanarak indirmeleri zorunludur.

8. Başvurular, ihale tarih ve saatine kadar
Muş Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi İstasyon Cd. Hürriyet Mh. Muş/Merkez adresine elden teslim edilebileceği gibi, aynı adrese iadeli taahhütlü posta vasıtasıyla da gönderilebilir.

9. İstekliler tekliflerini, mal kalem/kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle her bir mal kalemi miktarı ile bu mal kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.
Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

10. Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, fiyatı içeren ilk teklif verme tarihinden itibaren
60 (altmış) takvim günüdür.

11. Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.



·         Yukarıda anlatılan bilgiler ışığında bir sistem alımı yapılmıştır. İhale sona ermiştir. Rüzgar ve güneş enerjisi sistemleri satın alınmak istenmiştir.


Sistem alımlarının özellikleri nelerdir? Bu tür satın alma ne zaman tercih edilir? Sistem alımlarının avantaj ve dezavantajları nelerdir?

İşletmeler bazen her bir malzemenin, parçanın veya ürünün tek tek ayrı tedarikçilerden satın alınması yerine tek bir satıcı ile muhatap olup, sistem alımı gerçekleştirmeyi tercih edebilirler. Sistem alımı endüstriyel alıcının almayı planladığı ürünler, parçalar, makineler vs. için tek bir satıcı ile anlaşması ve bunun sonucunda çalışır bir sistemi teslim almasıdır. Sistem alımları ilk olarak devletlerin önemli silah alımları ve iletişim sistemleri alımlarında gerçekleştirilmiştir. (Kotler, 2003a:219)

Sistem alımları riskli alımlardır. Şirket içerisinde yeni bir yatırım kararını ifade eder. Yeni bir ürün yaratmak için sistem alımı yapılabileceği gibi, yeni teknolojilerden yararlanmak maksatlı olarak, şirket kendi bünyesine farklı üretim kanalları dahil edebilir. Sistem alımları en basit tabirle, köklü değişimleri ifade eder. Sistem alımı yapılabilmesi için şirketin genel müdürü başta olmak üzere bir karar mekanizması mutlaka bulunmalıdır.

Endüstriyel pazarlarda satın alma süreci ile alakalı Robinson, Faris ve Wind (1967) tarafından 8 aşamalı bir model geliştirilmiştir.


8 AŞAMALI SATIN ALMA SÜRECİ MODELİ
1.      İhtiyacın oluşması
2.      Ürünün özelliklerinin belirlenmesi
3.      Ürünün şartnamesinin hazırlanması
4.      Potansiyel satıcıların aranması
5.      Tekliflerin istenmesi
6.      Tekliflerin değerlendirilmesi ve tedarikçilerin seçimi
7.      Siparişin verilmesi
8.      Performans değerlendirme ve geri besleme


Not: Eski ancak, hala kullanılan bir modeldir.

SİSTEM ALIMLARININ AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI

AVANTAJLARI
DEZAVANTAJLARI
Bir bütün olarak bir sistem satın alındığında bu sistemin, her bir ürünün tek tek getireceği çözümden daha etkili olacağının düşünülmesi.
Gerekli bilgiyi edinmek zaman alıcıdır ve pahalıya mal olur.
Daha az maliyetli olması. (Üretim başına maliyet düşünülmüştür)
Sistem alımları çok ciddi meblağlara mal olur.

Bazen yolsuzluklar yaşanabilir.

Ciddi anlamda araştırma ve emek gerektirir.

Riskli alımlardır

SİSTEM ALIMLARININ ÖZELLİKLERİ
Mutlaka sistem alımlarında bir satın alma merkezi oluşturulmalıdır.
Riskli alımlar olduğu için bilgilerin detaylı incelenmesi ve herhangi bir yolsuzluğa mahal verilmemesi önemlidir.
Ciddi alımlar olduğu için satın alma öncesinde ciddi anlamda incelenmeli ve bu satın alımın gerçekten gerekli olup olmadığı konusunda diğer satın alma merkezi birimleriyle uzlaşmaya varılmalıdır.

3.      Beyaz eşya üreten bir işletmede üretimde kullanılmak üzere çok pahalı bir sermaye ürünü satın alınacağını varsayın. Bu ürünün alımında satın alma merkezinde kimler yer alırdı (kişinin işletmede çalıştığı birim ve ünvanı/mevki)? Bu kişilerin söz konusu alımdaki rolleri hangileri olurdu, niçin? (20 puan)
Sol tarafta da görüldüğü gibi bazı ürünler hem endüstriyel mal hem de tüketim malı kısmında incelenebilir. Örneğin bir buzdolabı söz konusu ise, eczanede kullanıldığı takdirde endüstriyel mal, ancak evde kullanıldığı takdirde ise tüketim malı olarak sınıflandırılabiliyor. Bu gibi bir sınıflandırmayı birçok ürün grubunda yapabilmemiz mümkün olmaktadır. Sınıflandırma, ürünün nerede kullanıldığına göre değişir.
Beyaz eşya üreten bir işletmede üretimde kullanılmak üzere çok pahalı bir sermaye ürünü alınacak ise, bu ürünün alımında satın alma merkezinde yer alması gereken kişiler:

·         Kullanıcı (Kim alıp üretim hattına koyacak? Kim kullanacak?) Üretim sorumlusu, üretim müdürü, şef vs.
·         Etkileyici (Karar vericiyi bilgisiyle etkileyen kişi) Mühendis olabilir
·         Karar verici (Son sözü söyleyen, nihai kararı veren kişi) Genel müdür olabilir.
·         Kilit adam (Gatekeeper: Kapı görevlisi) Pazarlama sorumlusu
·         Alıcı (Ürünü satın alan kişi dolayısıyla para sahibi) Genel müdür, şirket sahibi vs.

Bu kişilerin söz konusu alımda rolleri oldukça kritiktir. Özellikle karar verici anahtar noktada yer almaktadır. Bu satın alma merkezi alımlara göre değişkenlik gösterebilir. Alım ne kadar büyükse satın alma merkezi de o derece büyütülebilir. Riskli alımlarda satın alma merkezi daha da sayıca büyütülerek, riskin düşürülmesi amaçlanır. Satın alma merkezinde muhakkak ki, daha önce bu tarz bir alıma şahit olmuş, daha önce bu tarz bir alımı gerçekleştirmiş kişilerin bulunması gerekmektedir. Çünkü bu kişiler tecrübeleri sayesinde alımı şekillendirebilir ve karar vericiye fikir verebilirler. Aslında böyle bir alımda daha önce derste sayın hocamız Prof. Dr. F. Müge Arslan’ın da bahsettiği gibi kullanıcı kısmında yer alan kişi ya da kişilerin ürünü kullananı kullanacak kişilerden oluşması tercih sebebidir. Ancak bu kişiler birçok işletmede mavi yaka kısmında değerlendirildiği için genelde bu birimlerin üst birimleri bu tarz bir satın alım sürecinde karar mekanizmasında yerini alır. Ancak gerçekten adilane bir alım yapılması isteniyorsa, üst birimlerin alt birimlerle iletişiminin ciddi anlamda kuvvetli olabilmesi şarttır. Ancak bu şekilde kullanıcıların (mavi yakaların) istek ve ihtiyaçları, ürüne ilişkin fikirleri önem kazanmış olur Bazen bu iletişimi sağlayamayan işletmelerin daha yüksek potansiyellerde çalışabilecekken daha azına tabi olduklarını görüyoruz. Bu gibi sıkıntıların olması adına satın alma merkezimizi üzerinde ciddi plan yaparak ‘gerçekten olması gereken’ birimlerden oluşturmalıyız.

Beyaz eşya konusunda bir alım yapılacak ise satın alma merkezimizde bir mühendis bulunması zorunludur. Aynı zamanda günümüz trendlerini takip eden bir Ar-ge ekibi, pazarlama sorumlusu, halkla ilişkiler, satış, teknik sorumlu gibi birimlerin varlığı da karar vericiye önemli ölçüde ışık tutacak nitelikte olacaktır.
Satın alma merkezimizde, satın alma biriminden biri kesinlikle bulunmalıdır. Çünkü pazarlığı yürüten o olacaktır. Ürünlerle ilgili ciddi anlamda bilgisi olan kişi de o olacaktır.

4.      Tüketici pazarları ve endüstriyel pazarlar arasındaki temel farklılıkları derste anlatılan haliyle düşünerek ikinci sayfada verilen tabloyu doldurunuz. (20 puan)


Tüketici Pazarı
Endüstriyel Pazar
Müşteriler
Nihai tüketiciler. Alıcılar kümelenmez.




Endüstriyel üretici ve tüketiciler. Alıcılar kümelenir. Çünkü lokasyon anlamında mliyetlerden kaçınmak için, aracılara yakın olmayı tercih ederler.

Satın Almanın Yapılış Biçimi
Sınırlı alım yapar. Az miktarda satın alır ve tüketir. Sonrasında tekrar satın alır. Stoklama yapmaz.
Stok yaparlar. Alım miktarları çok ama alıcı azdır.



Talep Özelliği
Sayıca az. Sık sık. Elastik talep vardır. Dalgalanmaz.
Sayıca fazla. Nadir. İnelastik talep vardır. Dalgalı talep vardır. Oynak ve türetilmiş talep söz konusudur. (Tüketici talebindeki değişimlerden etkilenir.)



Alıcıların Bilgi Düzeyi
Bilgi düzeyi düşüktür. Eğer istenen ürün yoksa, muadili (istenen ürüne en yakın olanı) tercih edilerek satın alma işlemi sürdürülür. Nihai tüketiciler endüstriyel tüketicilere kıyasla çok daha fazla duygusal hareket ederler.
Bilgi düzeyleri fazladır. Çünkü alım miktarları nadir olmasına karşın, çok fazla sayıda olacaktır. Bu da riski doğurur. Genelde uzun araştırmalar yapılır ve sonrasında kalite/maliyet esasına göre uygun ürün ya da firma seçilerek alım gerçekleştirilir. Kişisel satış yaygındır. Alımlar doğrudan yapılır, aracı yoktur. Çok daha profesyonel satın alma çabası içindedirler. Çok daha karmaşık karar verirler. Süreç çok daha resmidir. Satın alıcı ve satıcılar birbirlerine daha fazla bağımlıdırlar.

Ürün Özelliği
Ürünlerin alımı bireysel yapılır. Ürünler endüstiyel ürünlere kıyasla daha az dayanıklıdır.
Endüstriyel alımlar grup olarak yapılır. Reklamlar tek yönlüdür. Nihai tüketici sayısı az olduğu için kişisel satış kullanılır. İhtiyaca bağlı sunum yapılır.



Fiyat Seviyeleri
Fiyat seviyeleri tek tek alındığı için birim başına yüksektir.
Karşılıklı alışveriş ilkesi yaygındır. Tüm şartlar eşit olduğunda kişi tercih yapacak ise duygusal davranır.  Fiyat seviyeleri çoklu alındığı için birim başına tüketici pazarına göre daha düşüktür ama, sayıca fazla alındığı için ödenecek rakam çok daha fazladır.



Dağıtım Kanalı Şekli
Alımlar aracı kullanalılarak yapılır.
Alımlarda aracı kullanılmaz.



Tutundurma Araçları ve Kullanım Amaçları
(farkındalık yaratma, bilgi verme veya hatırlatma)
Reklam yaygındır.
Kişisel satış yaygındır.






Yararlanılan kaynaklar:
-Prof. Dr. F. Müge Arslan-Endüstriyel Pazarlama: Rekabetsel Yaklaşım
-Prof. Dr. F. Müge Arslan’ın B2B Marka Yönetimi dersi ile ilgili ders notları


VESTEL’E REKLAM ÖNERİSİ
·        https://www.youtube.com/watch?v=ZCaVzS0JgKM (Vestel’in Kenan İmirzalıoğlu ile hazırlamış olduğu reklam filmi)
·        https://www.youtube.com/watch?v=7FrjD-D9r78 (Vestel’in ‘Ben Vestel değil miyim?’ Tablet ile ilgili reklam filmi)
·        https://www.youtube.com/watch?v=LgGF1epR8MY (Vestel’in Ata Demirer ile birlikte hazırladığı ilk reklam filmi)
Vestelin linkte verilen tüm reklam filmleri izlenmiş, https://www.youtube.com/watch?v=-Nmf2Ky3iFo National Geo’da yayınlanan ‘Mega Fabrikalar Belgeseli’ titizlikle incelenmiştir.

Vestel’in ilk reklam filmleri ve Kenan İmirzalıoğlu ile son çektiği reklam filmi de dahil olmak üzere, Vestel’in reklamlarında özellikle yerel ve kültürel ögeleri kullandığı görülmüştür. Film müzikleri aralarına koyulan ve Türklere özgü olan saz enstrümanı ile kültürel ezgiler hissettirilmeye çalışılmış, özellikle nihai tüketiciye hitap ederken oldukça ‘samimi’ davranılmıştır.

Türkiye’de bu derecede önemli bir konumda olan büyük bir markanın, yurt dışındaki ciddi büyüklükteki markalarla rekabet edebilmesi gerekmektedir. Bunun için de ‘Global düşün, yerel hareket et’ stratejisinin izlenmesi yerinde olacaktır. Özellikle de cirolarının %75 ihracattan gelmekte olduğunu düşünürsek, global ölçekte reklamlar tasarlaması gerektiğinin önemini bir kez daha vurgulamış oluruz. Vestel; gerek istihdamının büyüklüğünü, gerek m2 bazında fiziksel büyüklüğünü, gerekse cirolarının büyüklüğünü göstermek istese dahi, aslında amaçlanan düşünce markalarının bilinirliliğini arttırmaya yönelik olmalıdır. Çünkü her ne kadar parasal anlamda değer biçilebilecek ürünleri olsa dahi, aslında değer pazarlaması yapılmaktadır. Vestel bir değer yaratmış ve günümüzde ülkemizin önemli bir gurur kaynağı haline gelmiştir. Bu algısını kuvvetlendirmeli ve her geçen gün büyümek adına bünyesine yeni tüketiciler katmalıdır. Günümüzün yoğun rekabet piyasasında, başarının devamlılığını sağlaması için daima yeniliğe ve gelişime açık olunmalıdır. Teknolojik yenilik önemli olmakla beraber, cana yakın, sevimli, güvenilir, tüketiciye yakın gibi algıları inşa etmek adına, biraz daha duygulara dokunan bir reklam tasarlaması markanın lehine olacaktır.

Öte yandan, Vestel’in reklamlarında çalışanlarını da dahil etmesi ve ekibinin ağzından ‘çalışan memnuniyetini belirten’ ifadeler duyulması son derece olumlu bir algı yaratacaktır. Vestel’de çalışmanın ayrıcalık olduğunu anlatan duyguların aktarılması önemlidir. Reklamlarında kullanılan çamaşır makinalarının, buz dolaplarının ilerleyen saniyelerde bir robota dönüşmesi, çocuklar açısından zaman zaman korkutucu bir algıya sebep olabilmektedir. Bu algıyı kırmak adına o kadar devasa robotlar yerine, Arçelik gibi daha minimalize ve daha sevimli robotlar kullanılması daha iyi bir çözüm olabilir. Çünkü reklamlarında kullanılan robotların devasa olması ve o tip oyuncakların daha çok erkek çocuklar tarafından kullanılıyor olması, aslında sübliminal olarak erkek alıcıları hedefleyen bir strateji çizmektedir. Ancak, Vestel’in nihai amacı erkeklerden çok, kadınları etkilemeye yönelik olmalıdır. Nihayetinde alış verişi yapacak olan ve özellikle mutfak eşyaları ve, beyaz eşya grubunda kararı verecek olan genellikle kadınlar olmaktadır. Bu noktada erkek ve kadın tüketicilere ayrı ayrı seslenilebilir. Birçok ürüne sahip olduğu için, ürün çeşitliliği söz konusudur. Farklı pazarlara da hitap edebilir.


Ayrıca, Vestel’in çocukları reklamlarında yoğun biçimde kullandığına şahit oluyoruz. Çocukların, özellikle kız çocuklarının mutfak ile ilgili ürünlerinin reklamlarında kullanılmasını doğru bulmamaktayım. Çünkü, çocukların mutfakta bu kadar tehlikeli ürünün bulunduğu bir yerde (kesici ve delici aletler, elektrikli ocaklar, tehlike yaratabilecek suya yakın olan elektronik cihazlar gibi) bulunması ve ayrıca ‘zor durumda’ kaldıklarında, Vestel ürünlerinin biçim değiştirerek birer robota dönüşüp, çocuklara yardımcı olması son derece tehlikeli bir algı yaratmaktadır. Çünkü çocuklar gerçek hayatta da taklit etmeye müsaitlerdir. Algıları gereği gördükleri birçok davranışı taklit eder ve sonuçlarını da aynı ‘reklamda gösterildiği gibi’ görmek isterler. Ancak, gerçekler bu şekilde olmayacaktır. Vestel ürünleri birer robota dönüşüp, yardımcı olmayacaktır. Bu algının bir an önce kırılarak daha ‘duygusal ve daha gerçekçi’ reklamların yapılmasını uygun buluyorum. Bu şekilde daha geniş bir kitleye hitap edilebilir.

Etiketler

2015 2016 4 saniye 7 unsur 7p affetmek Agresif stratejiler Ağızdan ağıza pazarlama Algı Algı yönetmek Alışveriş Alışveriş Merkezleri America Amerika Amerika nasıl Amerika oldu? Anadolu Efes analiz Anı yaşamak Apple Araştırma hedefi Araştırma Problemi araştırmak Araştırmanın künyesi Araştırmanın özeti Avusturalya Ayakkabı B2b Bağımlılık Bağlılık Bait bakmak Başak Değerli Başarı başarılı olmak Başarmak Berke Civan Berliner Bilgi bombardımanı Blog blogger BP Bu Tarz Benim Business Bütçe Bütünleşik pazarlama Bütünleşik Pazarlama İletişimi büyük etkiler bırakmak Cam ambalajlar Cam şişe Cem Çınlar CEO cesaret Ciddiyet ve disiplin Coca Cola content content marketing CRM CV çalışma hayatı Çevre Çevre kirliliği Çiçek çerçevesi Çocuk çözüm Çözüm üretmek Dağıtım Yar Doç Dr Selda ENE Daha güzel bir dünya Değer değişim deney Deneyim denge dengeli olmak Depresyon depresyonla başa çıkma Dersler digital dijital Dijital kampanya Dijital pazarlama Dijital pazarlamanın 5 temel taşı diş sağlığı duygu duygusal liderler Dünya Dünyanın en büyük markaları dürtü düşünür düzen Eleştiri Eminönü Empati Erdem Erdemli olmak Esir Eş zamanlı arama motoru Facebook fark fark yaratmak farklı olmak Farklılaşma Fayda Ferrari filickr Fiyat Formüller geçim Geneleneksel iletişim araçları Georgii Frantsevich Gouse Gerilla pazarlama Girişimci Giyim Google görmek Gurmania güçlü olmak Güven Güvenilirlik güzen Halil Erdoğmuş Hayal Hayatı kolaylaştırmak haz Hedef belirlemek Hitmet üreten hizmet Hoşgörü huzur IK Instagram içerik İçerik İçerik Moderatörü içerik pazarlaması ikna iknanın psikolojisi iletişim İletişim İletişim kirliliği ilham İlham İlişkiler imaj inanç indirim indirim yapmak indirimsiz markalar inovasyon İnovatif insan internet ipana İsim İsim hatırlayamama İsmi neydi? İstek istemek iş hayatı İşaret itibar iyilik izlenim jest kampanya kar etmek Karar karar almak Kares AVM karmaşa Kendimizi ifade etmek Kendini beğenmişlik Kevin Hogan kişilik Kitle KONUM KONUM TABANLI PAZARLAMA Konumlandırma Kuramsal Çerçeve Kurumsal yönetici küçük harf Kültür Lacoste Lc Waikiki leader lider LinkedIn Liste Listelemek Makale eleştirisi Maliyet Marka marka bilinirliliği marka değeri marka imajı marka inşası marka kişiliği Marka kültürü Marka Nedir? marka sadakati marka yaratmak Marka yönetimi Markalar markalarda bog kullanımı Marlboro Marmara Üniversitesi maske Medyada yer almanın artan maliyeti Medyanın çeşitlenmesi merak merak etmek Microsoft mimik Motive edici pazarlama msel pazarlama Mutlu olmak mutlu olmanın koşulları Mutlu olmanın yolları muzaffer şerif mücadele Müşteri müşteri ilişkileri Müşteri İlişkileri Müşteri İlişkileri Yönetimi müşteri memnuniyeti müşteri sadakati müşteri şikayetleri müşteriler Nasıl başarılı olunur Nestle Nike olumlu düşünmek Onedio Onel AVM Operasyonel pazarlama Ödev Ödevler ön yargı Önem ÖNERİM Özellikler Para para kazanmak Parekendeci Pazar Pazara uyum Pazarlama Pazarlama Araştırmaları Pazarlama Karması Pazarlama Kirliliği Pazarlama noktaları Pazarlama okuyanlar Pazarlama uzmanı Pazarlamanın P'leri people physical evidance Pinterest Place Plain pack Plastik atıklar PR Prestij Price Proaktif process Product Prof Dr Ahmet Ercan GEGEZ Prof Dr Fatma Müge ARSLAN Prof Dr Mert UYDACI Promotion psikoloji Radyo Rakip Red Bull rekabet Reklam Reklam ajansı Reklam Müziği Reklam önerisi Risk robert bosch Rus Rus kültürü Rusya Rusya pazarı sadakat sadık müşteri sağlık Samsung saniye Satış Satış temsilcisi Saygı Selfie Sembol Sevgi Sınavlar Sigara Simge Simple simülasyon Sistem sorulama sosyal sosyal girişimci Sosyal Medya Sosyal Medya Esiri Sosyal medya kampanyası taslakları Sosyal paylaşım Spor Starbucks Stiletto Strateji Stratejik pazarlama şans şansa inanmak şikayet şikayet yönetimi Şişe Şişeler takit etmek taklitçilik Tarihçe Tarz Tasarım Tatlı tatmin Televizyon Televizyon Reklamları Terim Tick Tock Boom Toptancı TREND tumblr Tutundurma tutundurma karması Tüketici Twitter uslup Ücret Üniversite Ünlü olmak Ürün Ürün çeşitliliği Ürün kalitesi Ürün yönetimi üyeler Vazgeçmek Vestel WOM Word of mouth Y nesli yaşam Yeni medya Yeni ürün geliştirme yeni yıl Yerli malı yorum yorum pazarlama yorumlar yönetici yönetmek Zafer Tanrıçası Zaman Zenginlik Ziyaret Ziyaretçiler